Τι γίνεται με το ρεύμα;

 

«Θυμάμαι το φθινόπωρο του 2022. Ένας φίλος, ξενοδόχος στην Πιερία, μου έδειχνε τον λογαριασμό ρεύματος της μονάδας του: 32.000 ευρώ τον μήνα, από 11.000 έναν χρόνο πριν. «Δουλεύω για τις ηλεκτρικές εταιρείες  και τον Πούτιν», μου είπε. Δεν αστειευόταν. Εκείνη τη χρονιά η Ελλάδα πλήρωσε 575 εκατ. ευρώ καθαρά για εισαγωγές ρεύματος. Το 2023 άλλα 533 εκατ. Λεφτά που έφευγαν στη Βουλγαρία, στη Βόρεια Μακεδονία, στην Ιταλία.  

Τέσσερα χρόνια μετά, η εικόνα έχει αναποδογυρίσει. Στο πεντάμηνο του 2026 το εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας γράφει πλεόνασμα 395 εκατ. ευρώ. Όχι έλλειμμα. Πλεόνασμα. Το 2024 ήταν +122 εκατ., το 2025 +262 εκατ. με εξαγωγές 972 εκατ. ευρώ — μια ανάσα από το 1 δισ. Για πρώτη φορά μετά το 2000, η χώρα που επί δεκαετίες αγόραζε ρεύμα απ' τους γείτονες, τους το πουλάει. Από έκτος μεγαλύτερος εισαγωγέας της Ε.Ε., έβδομος μεγαλύτερος εξαγωγέας.

Πώς έγινε το θαύμα; Με ήλιο και αέρα. Το 52% της ελληνικής ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται πλέον από ΑΠΕ. Πάνω από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (49%), πολύ πάνω από τον παγκόσμιο (35%). Η χώρα των «δεν γίνεται», των «θα μας κόψουν το ρεύμα οι ανεμογεννήτριες», έγινε ενεργειακός εξαγωγέας χάρη σε αυτό ακριβώς που πολεμούσαν οι επιτροπές αγανακτισμένων πολιτών σε κάθε βουνοκορφή.Και τώρα το παράδοξο, το ελληνικότατο.

Το 2025 πετάξαμε στα σκουπίδια περίπου 1.870 GWh καθαρής ενέργειας. Το 6,6% της παραγωγής ΑΠΕ, διπλάσιο από το 2024. Περικοπές, γιατί το μεσημέρι ο ήλιος παράγει περισσότερο απ' όσο καταναλώνουμε και δεν έχουμε πού να το βάλουμε. Επί 475 ώρες πέρυσι η χονδρεμπορική τιμή ήταν μηδενική ή αρνητική. Καταλάβατε; Πληρώναμε για να ξεφορτωθούμε ρεύμα. Σαν τον αγρότη που οργώνει, σπέρνει, θερίζει — και μετά καίει τη μισή σοδειά στο χωράφι γιατί δεν έχτισε αποθήκη.Η αποθήκη λέγεται μπαταρίες και αντλησιοταμίευση.

Σήμερα λειτουργούν περίπου 630 MW συστημάτων αποθήκευσης. Ο στόχος: 1 GW έως το τέλος του 2026, 1,5 GW έως το καλοκαίρι του 2027, 3 GW έως το 2028. Μαζί με την αντλησιοταμίευση της Αμφιλοχίας (680 MW της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), κοντά στα 4 GW. Στην ουρά για όρους σύνδεσης περιμένουν έργα 7 GW. Ο λογαριασμός των επενδύσεων που ξεκλειδώνουν: πάνω από 2,5 δισ. ευρώ ιδιωτικών κεφαλαίων.

Για να μη μεθάμε όμως με νερό: η Βουλγαρία, που την κοιτούσαμε αφ' υψηλού, θα έχει 3,5 GW μπαταρίες σε λειτουργία μέχρι το τέλος του 2026. Δηλαδή σχεδόν όσα εμείς σχεδιάζουμε για το 2028. Οι γείτονες έχτισαν την αποθήκη πριν μαζέψουν τη σοδειά. Εμείς κάνουμε το ανάποδο.Τι σημαίνουν όλα αυτά σε ευρώ και σεντς;

Η αποθήκευση όμως κάνει το εξής απλό: αγοράζει ρεύμα όταν κοστίζει μηδέν και το πουλάει το βράδυ που κοστίζει 150 ευρώ. Ισοπεδώνει την καμπύλη. Λιγότερες ακριβές βραδινές ώρες σημαίνει χαμηλότερη μέση χονδρεμπορική, άρα — αν λειτουργήσει ο ανταγωνισμός των προμηθευτών — χαμηλότερα τιμολόγια. Για τη βιομηχανία, που κρέμεται από το ενεργειακό κόστος για να ανταγωνιστεί Τούρκους και Βούλγαρους, το φθηνό και προβλέψιμο ρεύμα είναι ζήτημα επιβίωσης. Για τον ξενοδόχο της Πιερίας, η διαφορά μεταξύ κέρδους και λουκέτου.

Η ευκαιρία δεν κινδυνεύει από τους «κακούς ξένους» ούτε από τα «συμφέροντα». Κινδυνεύει από εμάς. Από τους δήμους που μπλοκάρουν υποσταθμούς, από τις επιτροπές που προσφεύγουν στο ΣτΕ για κάθε πυλώνα, από την κοινωνία που θέλει φθηνό ρεύμα αλλά όχι καλώδια, αποθήκευση αλλά όχι μπαταρίες στο διπλανό οικόπεδο, ανάπτυξη αλλά όχι σκαψίματα. Η Ελλάδα κέρδισε με ήλιο και αέρα ένα παιχνίδι που έχανε επί δεκαετίες. Αν το χάσει ξανά, δεν θα φταίει ο Πούτιν. Θα φταίμε εμείς — όπως πάντα».

(Απόσπασμα άρθρου του Κ. Στούπα από το liberal.gr)

                                                                                                                                  (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ)