Πανηγυρισμοί που καλύπτουν ευθύνες...

 

Στα Γιάννενα έχει να κατασκευαστεί καινούργιο δημόσιο σχολικό κτίριο (δημοτικό, γυμνάσιο ή λύκειο) εδώ και δεκαετίες. Αν εξαιρέσει κανείς ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως το Αρσάκειο Δημοτικό Σχολείο που ολοκληρώθηκε και λειτουργεί από το 2009, πολλά σχολεία στεγάζονται αποκλειστικά σε κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν πολλές δεκαετίες ή και αιώνες (π.χ. Ζωσιμαίες, Παυλίδειο, Ελισσαβέτειο, Βαλάνειο,Καπλάνειος κτλ.) και τα οποία φυσικά έχουν συνεχώς ανάγκη από εκτεταμένες συντηρήσεις. 

Σημαντικά έργα όμως, όπως η κατασκευή νέου κτιρίου για το Μουσικό Σχολείο Ιωαννίνων ή η ίδρυση Καλλιτεχνικού Σχολείου, παραμένουν επί χρόνια σε στάδιο σχεδιασμού και όπως φαίνεται δεν θα γίνουν ποτέ. Κατά τα άλλα ο Δήμαρχος πανηγυρίζει γιατί  η Εθνική Τράπεζα δώρισε (και πολύ καλά έκανε) στον Δήμο τρία ιστορικά σχολικά κτίρια.

Την Παυλίδειο που ιδρύθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα (περίπου το 1888 με δωρεά του Ιωάννη Παυλίδη), την Ελισσαβέτειο που ιδρύθηκε επίσης τον 19ο αιώνα (περίπου το 1890) και τη Βαλάνειο που ιδρύθηκε τον 19ο αιώνα, ενώ το νεότερο κτίριο της νέας εποχής ανεγέρθηκε τη δεκαετία του 1950 (περίπου 1952-1954) από τα Αγαθοεργά Καταστήματα.

Και μην ξεχνάμε πως πως τα κτίρια αυτά χτίστηκαν από μεγάλα κληροδοτήματα όπως άλλωστε και το ότι η Εθνική Τράπεζα, λόγω παλαιών οικονομικών και νομικών διευθετήσεων ανάμεσα στην ίδια και τη Μητρόπολη Ιωαννίνων, η επίσημη κυριότητα των κτιρίων είχε περιέλθει νομικά στην Εθνική τράπεζα.

Θα μπορούσε ο Δήμαρχος όντως να πανηγυρίζει αν επί των ημερών του ας πούμε εγκαινίαζε ένα νέο Μουσικό Σχολείο όπως είναι κάποια  από τα παρακάτω που βρίσκονται όμως σε άλλες πόλεις της χώρας μας...

                                                              Μουσικό Σχολείο Λάρισας

                                                               Μουσικό Σχολείο Αγρινίου 

Μουσικό Σχολείο Δράμας

                                                Ειδικό Σχολείο Λάρισας

Kλειστά και ...απαγορευμένα (Δεύτερο μέρος)

 

Σκέφτεστε να επισκεφθείτε τα Γιάννενα; Εξαιρετική επιλογή! Η πόλη διαθέτει μοναδικά μνημεία, σπάνια ιστορία και χώρους που αποκαταστάθηκαν με εκατομμύρια ευρώ. Το μόνο που χρειάζεται να γνωρίζετε είναι ότι σε πολλά από αυτά... δεν μπορείτε να μπείτε.

Θέλετε να δείτε τα ανακαινισμένα οθωμανικά λουτρά με τους τρούλους στην πλατεία Γλυκήδων; Κλειστά.  

Θέλετε να επισκεφτείτε τις ανακαινισμένες στοές του Κάστρου δίπλα στην κεντρική πύλη για να δείτε τρεις διαφορετικές περιόδους  ιστορίας σε εκατό μέτρων απόσταση; Κλειστές. 

Θέλετε να απολαύσετε από κοντά την πιο εντυπωσιακή θέα της πόλης από το μεγάλο μπαλκόνι του Ιτς Καλέ; Κλειστό. 

Θέλετε να επισκεφτείτε το ισόγειο του Σουφαρί Σεράι, τον μεγαλύτερο εκθεσιακό χώρο της πόλης; Κλειστό, σχεδόν όλο τον χρόνο. Εκτός, αν και πού, γίνει καμιά έκθεση όπως αυτή που αφορούσε την απελευθέρωση της πόλης και ζητούσε πέντε ευρώ εισιτήριο. 

Θέλετε να ανεβείτε στις επάλξεις; Κλειστές. 

Να δείτε μήπως την πυριτιδαποθήκη; Κλειστή. Na μην πούμε και για τις κατακόμβες αλλά και για το σπήλαιο με τους σταλακτίτες και τις μικρές λιμνούλες που ερεύνησε η Α. Πετροχείλου το 1976 και για το οποίο ουδείς έδειξε ενδιαφέρον μετέπειτα.  

Θέλετε να ανέβετε στο κάστρο από τις σκάλες του παραλιμνίου που περνούν μέσα από την  ιστορική σπηλιά τη λαξευμένη στον βράχο, εκεί όπου συνελήφθη και μαρτύρησε ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος το 1611;Το θυμάστε ακόμη από την ταινία με τη Βουγιουκλάκη; Νομίζετε. Κλειστές οι σκάλες, κλειδαμπαρωμένη η μικρή σπηλιά. Αμ, τι νομίζατε…

Μπορείτε όμως να θαυμάσετε άνετα την άθλια περίφραξη με τις μεταλλικές βέργες που σέρνονται στο οδόστρωμα και η οποία περιορίζει τον δρόμο στο ένα ρεύμα και που μένει έτσι δύο χρόνια τώρα γιατί οι "αρμόδιοι" δεν βρίσκουν χρόνο να ασχοληθούν. Τα μεταλλικά δίχτυα που έχουν τοποθετηθεί σε ανάλογες περιπτώσεις στη μισή Ελλάδα εδώ τα αγνοούν ως φαίνεται.

Μην απογοητεύεστε όμως. Όλα αυτά που είπαμε μπορείτε να τα φωτογραφίσετε απ' έξω και από μακριά. Άλλωστε, αυτός φαίνεται να είναι ο νέος τρόπος αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς στα Γιάννενα. Την κοιτάμε από μακριά. Δεν την επισκεπτόμαστε. Σε άλλες πόλεις τα μνημεία ζωντανεύουν, φιλοξενούν εκδηλώσεις, γεμίζουν με επισκέπτες, μαθητές και τουρίστες. Εδώ επικρατεί μια πιο... πρωτοποριακή φιλοσοφία. Η καλύτερη προστασία ενός μνημείου είναι να μην χρησιμοποιείται.

Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο. Να ξοδεύονται χρήματα για αναστηλώσεις, να ολοκληρώνονται έργα, να γίνονται εγκαίνια, να κόβονται κορδέλες, να βγαίνουν δελτία Τύπου... και αμέσως μετά να επιστρέφει η απόλυτη σιωπή. Οι πόρτες κλειδώνουν. Τα φώτα σβήνουν. Οι επισκέπτες μένουν απ' έξω. Και οι «αρμόδιοι» δηλώνουν απολύτως ικανοποιημένοι.

Τελικά, ίσως το σημαντικότερο έκθεμα των Ιωαννίνων να μην είναι τα μνημεία. Είναι η τέχνη του να κρατάς μια ολόκληρη πολιτιστική κληρονομιά εκτός λειτουργίας και να το παρουσιάζεις ως επιτυχία.

Κοιτάζουν οι άνθρωποι και απορούν! Η σπηλιά του Δ. Φιλοσόφου και η άνοδος στο κάστρο. ΟΛΑ ΚΛΕΙΣΤΑ!

Τα  ανακατασκευασμένα οθωμανικά λουτρά. ΚΛΕΙΣΤΑ! 

Το κολωνάκι με τους αισθητήρες κατεστραμμένο βδομάδες τώρα κείτεται στο έδαφος όπως και πολλά επιδαπέδια φωτιστικά παραπέρα. Πόσο να κόστισαν άραγε; Κάποιοι νεαροί τα χρησιμοποιούν για ...γκολπόστ. 

Και το παράδοξο; Τα παγκάκια τοποθετήθηκαν μέσα στο λιοπύρι και όχι κάτω από τη σκιά των τριών -όλων κι όλων- δέντρων που γλύτωσαν την καρατόμηση.   

Το Σουφαρί Σεράι ως χώρος εκθέσεων. ΚΛΕΙΣΤΟ, σχεδόν όλο τον χρόνο παρότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για χώρους εκθέσεων από πολλούς συλλέκτες και συλλόγους.  

Το πιο όμορφο μπαλκόνι της πόλης μέσα στο Ιτς Καλέ. ΚΛΕΙΣΤΟ! 

Οι ανακατασκευασμένες στοές εντός του κάστρου που λειτούργησαν για ένα διάστημα. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

                                    

                               Οι επάλξεις του κάστρου. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

Οι περίτεχνες στοές στο Ιτς Καλέ παρατημένες και καλυμμένες από τη βλάστηση. ΚΛΕΙΣΤΕΣ! Δείτε πώς ήταν πριν κάποια χρόνια - κλειστές ανέκαθεν αλλά τουλάχιστον φροντισμένες:

Η πυριτιδαποθήκη και οι κατακόμβες του κάστρου. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

Ως πότε θα κρύβουμε τους θησαυρούς μας;

 

Η Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου στην Κυψέλη Πρεβέζης είναι ένα από τα σημαντικότερα υστεροβυζαντινά μνημεία της Ηπείρου. Xρονολογείται από τα χρόνια του Δεσποτάτου της Ηπείρου και ιδρύθηκε από τον ηγεμόνα Μιχαήλ Β΄ Άγγελο Κομνηνό Δούκα. Αποτελεί το μοναδικό βυζαντινό μνημείο της περιοχής και φημίζεται για τις εξαιρετικές τοιχογραφίες που σώζονται στο εσωτερικό του.

Κατά καιρούς έγιναν στερεώσεις και ανακατασκευές κaι σήμερα ο ναός, ως κτίσμα, βρίσκεται σε μια σχετικά καλή κατάσταση απέχοντας από την επαρχιακή οδό Γλυκής–Πάργας λίγες δεκάδες μέτρα. Από τον δρόμο όμως δεν φαίνεται ούτε στο ελάχιστο, αφού τον κρύβει ολόκληρο η βλάστηση. Πάνω δε στην Επαρχιακή Οδό δεν θα δει πουθενά ενημερωτικές πινακίδες και έτσι ο βυζαντινός ναός μένει εντελώς στην αφάνεια ενώ πολύς κόσμος που περνάει από κει για τη θάλασσα θα ήθελε να τον επισκεφτεί. Για να τον εντοπίσει κανείς σήμερα πρέπει να μπει και να βγει από το χωριό Κυψέλη κάνοντας στη ουσία έναν κύκλο και ψάχνοντας κάποια πινακίδα.

Μια μικρή παρέμβαση όμως από την Περιφέρεια ώστε ο δρόμος που τώρα φτάνει μέχρι την εκεί βιοτεχνία να περάσει το μικρό ποτάμι με μια σιδερένια γέφυρα -μιλάμε για ελάχιστα μέτρα-, καθάρισμα της βλάστησης ώστε ο ναός να φαίνεται από τον δρόμο, καλύτερη περίφραξη κτλ. θα μπορούσε να τον κάνει να αποτελεί ένα εντυπωσιακό αξιοθέατο.   

Μια Περιφέρεια που δεν έχει αφήσει στάνη για στάνη χωρίς άσφαλτο και χωριά με διπλούς δρόμους πρόσβασης αλλά και κυκλικούς κόμβους στη μέση του πουθενά δεν μπορεί να κάνει το αυτονόητο; Ως πότε θα κρύβουμε τους πολιτισμικούς θησαυρούς μας; Η κατάσταση πάντως σήμερα εκεί θυμίζει εγκατάλειψη…

 

 

                                         Ο υπέροχος ναός

                                 H προβληματική πρόσβαση

                         Η εναλλακτική και πολύ πιο σύντομη διαδρομή

Κλειστά και ...απαγορευμένα (Πρώτο μέρος)

 

Στην πόλη μας έχουμε τη συνήθεια να αναδεικνύουμε κάτι, να το εγκαινιάζουμε και μετά να το αφήνουμε κλειστό. Οι Στοές στην Πύλη του Κάστρου θα μπορούσαν να είναι ένα ζωντανό κομμάτι της πόλης -χώρος περιπάτου, ιστορίας, μικρών εκθέσεων, πολιτισμού- κάτι που συνέβαινε για κάποιο  διάστημα. Εδώ και καιρό όμως ο κόσμος που περνάει απ' έξω και βλέπει κλειστές πόρτες. Μέχρι και η πινακίδα που εξηγούσε τι υπάρχει εκεί μέσα αφαιρέθηκε. Και το χειρότερο δεν είναι η εγκατάλειψη· είναι το μήνυμα που εκπέμπεται: «Το έργο δεν έγινε για να λειτουργεί αλλά για να φαίνεται ότι έγινε».

Το άλλο παράδοξο είναι ότι πολλές φορές ένα έργο που «αναβαθμίζει» έναν ιστορικό χώρο, τελικά τον κάνει λιγότερο ζωντανό για τον ίδιο τον πολίτη. Το Μουσείο Αργυροτεχνίας είναι πράγματι εντυπωσιακό ως ιδέα και ως κατασκευή. Αλλά όταν μαζί μ' αυτό απαγορεύεται η πρόσβαση στις επάλξεις, ακόμη και στο μεγάλο μπαλκόνι με τη θέα, τότε ο κόσμος νιώθει πως έχασε κάτι που κάποτε το είχε. Έφτιαξαν ένα μουσείο για την ιστορία, αλλά έκλεισαν την εμπειρία του ίδιου του κάστρου. Και φυσικά μόνο εγκατάλειψη υπάρχει τώρα πάνω στις επάλξεις και μέσα στις στοές.  

Στους περισσότερους ιστορικούς χώρους του εξωτερικού η βασική λογική είναι όχι πώς θα απαγορεύσουν την πρόσβαση, αλλά πώς θα προστατεύσουν τον χώρο ενώ ταυτόχρονα θα τον ζει ο κόσμος. Οι επάλξεις, οι στοές, τα περάσματα και τα μπαλκόνια είναι ανοιχτά για το κοινό ακριβώς επειδή δημιουργούν εμπειρία.

Στο Κάστρο της Πράγας ο επισκέπτης περπατά σε αυλές, διαδρομές και σημεία θέας σχεδόν ελεύθερα. Στα τείχη του Ντουμπρόβνικ οι πολίτες και οι επισκέπτες ζουν κυριολεκτικά πάνω στα τείχη. Ακόμη και στη γειτονική μας Αλβανία -στο Βουθρωτό ή το Αργυρόκαστρο- ισχύει το ίδιο. Όπως και στην αρχαία πόλη των Φιλίππων ή την αρχαία Μεσσήνη ας πούμε, ενώ στη Δωδώνη το μόνο που βλέπει κανείς είναι κόκκινες απαγορευτικές κορδέλες παντού. Ούτε το θέατρο από ψηλά δεν σε αφήνουν να δεις πια.

Στην πόλη μας διαθέτουμε ένα ακόμη μοναδικό πλεονέκτημα: τη σύνδεση της παραλίμνιας διαδρομής με τη δεύτερη ακρόπολη του κάστρου όπου βρίσκονται το Δημοτικό Μουσείο, ο Μεντρεσές και άλλα σημαντικά μνημεία. Αντί όμως η πρόσβαση αυτή να είναι καθαρή, ασφαλής και ελκυστική, οι σκάλες έχουν αφεθεί καιρό τώρα να καλυφθούν από άγρια βλάστηση ενώ δεν έχουν ανοίξει ποτέ. Θα πείτε όταν δύο χρόνια τώρα έχει αφεθεί η περίφραξη στη Δ. Φιλοσόφου στα ίδια χάλια, τι να περιμένεις...

Με δεδομένο όμως ότι πάρα πολλοί άνθρωποι περπατούν καθημερινά δίπλα στη λίμνη, μια λειτουργική και καλαίσθητη ανάβαση θα οδηγούσε πολλούς από τους επισκέπτες μέσα στο ιστορικό κέντρο του κάστρου, αυξάνοντας την επισκεψιμότητα των μνημείων και προσφέροντας μια μοναδική εμπειρία. Και το καλύτερο; Δεν απαιτούνται μεγαλεπήβολα έργα ούτε κονδύλια εκατομμυρίων παρά μόνο μια στοιχειώδης συντήρηση, ένας καθαρισμός και προβολή. 

Γιατί τελικά είναι ζήτημα αντίληψης το πώς αντιμετωπίζουμε την ιστορία και τον δημόσιο χώρο. Όταν οι πιο όμορφες διαδρομές μιας πόλης εγκαταλείπονται, η πόλη χάνει ένα κομμάτι της ταυτότητάς της και οι επισκέπτες μια εμπειρία που θα μπορούσε να τους μείνει αξέχαστη.

Η βλάστηση όμως κάνει τη δουλειά της καλύτερα από τις υπηρεσίες όσο η πόλη συνεχίζει να προσποιείται ότι δεν βλέπει μια από τις πιο όμορφες εισόδους στα μνημεία της. Γατί εδώ, ως φαίνεται, η λογική είναι διαφορετική: αν κάτι μπορεί να φέρει περισσότερο κόσμο, καλύτερα να μείνει κρυμμένο. Η πρόοδος απαιτεί δουλειά, ενώ η εγκατάλειψη μόνο συνήθεια. Και η συνήθεια είναι ίσως η πιο ισχυρή τοπική παράδοση. Ισχυρότερη από την ιστορία, ισχυρότερη από τον τουρισμό, ισχυρότερη ακόμη και από την κοινή λογική. Έτσι τα σκαλιά παραμένουν μνημείο μιας νοοτροπίας που αντιμετωπίζει κάθε βελτίωση σαν απειλή και κάθε αλλαγή σαν περιττό κόπο. Η πρόοδος χαλάει τη βολική συνήθεια του «άστα όπως είναι».

Αν τα ίδια σκαλιά βρίσκονταν σε μια πόλη που θα αντιμετώπιζε σοβαρά την ιστορική της ταυτότητα, θα ήταν ήδη αξιοποιημένα ως βασική διαδρομή επισκεπτών. Στην παλιά πόλη στο Ντουμπρόβνικ κάθε σκαλοπάτι που οδηγεί στα τείχη είναι καθαρό, φωτισμένο και ενταγμένο σε μια πλήρως οργανωμένη εμπειρία περιήγησης. Το ίδιο και στη συνοικία Αλφάμα της Λισαβόνας: στενά σοκάκια και ανηφόρες που σε κάθε άλλη περίπτωση θα ήταν «δύσβατα», έχουν μετατραπεί σε οργανωμένες πολιτιστικές διαδρομές. Στην Πράγα, οι ανηφόρες προς το κάστρο δεν κρύβονται από τη φύση, αναδεικνύονται. Είναι μέρος της τελετουργίας του επισκέπτη: η ανάβαση είναι εμπειρία, όχι εμπόδιο. 

                                                 Οι στοές της Πύλης... κλειδαμπαρωμένες 

                                                       ...και την περίοδο που λειτουργούσαν 

Οι επάλξεις απαγορευμένες 

Οι στοές του κάστρου είναι πια αποθήκες δομικών υλικών 

                    Το πιο μεγάλο μπαλκόνι με θέα κλεισμένο με συρματόπλεγμα

     Οι σκάλες της λίμνης και ο τόπος μαρτυρίου του Δ. Φιλοσόφου ερμητικά κλειστά 

Γιατί λοιπόν να πάει κανείς στη Δωδώνη;

 

Μόνο απογοήτευση μπορεί να αισθανθεί κανείς που θα δώσει 15 ευρώ (νέα τιμή εισιτηρίου) για να επισκεφθεί τον αρχαιολογικό χώρο της Δωδώνης. Γιατί μπορεί αυτή τη φορά να έχει γίνει το αυτονόητο και να έχουν κοπεί τα χόρτα στην ώρα τους, αλλά πολλά από τα υπόλοιπα προκαλούν έντονο προβληματισμό.

Κατ’ αρχάς, στην είσοδο σε υποδέχονται αδέσποτα σκυλιά ανάλογα με τις διαθέσεις τους. Μπαίνοντας στον χώρο, αν περιμένεις να βρεις ένα όμορφο κυλικείο θα απογοητευθείς. Δεν υπάρχει τίποτε. Αν μάλιστα έχεις υπόψη σου αντίστοιχους χώρους στην Ελλάδα, όπως τους Φιλίππους ή τη Μεσσήνη θα απογοητευθείς διπλά. 

Στον ίδιο τον χώρο τώρα, αυτό που θα δεις παντού είναι ένα συνεχές «Απαγορεύεται». Απαγορεύεται να ανέβεις στα διαζώματα. Απαγορεύεται να περάσεις μέσα από την αψίδα. Απαγορεύεται να κατευθυνθείς στο πάνω μέρος του θεάτρου για να έχεις πανοραμική θέα και του μνημείου αλλά και της κοιλάδας. Απαγορεύεται να προσεγγίσεις το σπιτάκι του Δάκαρη. 

Όλο αυτό σε αντίθεση βεβαίως με ό,τι συμβαίνει σε πολλούς άλλους αρχαιολογικούς χώρους της χώρα μας -και όχι μόνο- όπου μπορείς να ζήσεις τον χώρο πραγματικά και όχι να τον κοιτάς "με τα κυάλια" από μακριά. 

Το μονοπάτι που οδηγούσε στο πάνω μέρος του θεάτρου έχει αφεθεί να κλείσει από τη βλάστηση ώστε να γίνει απροσπέλαστο. Το σπιτάκι του καθηγητή  Σωτ. Δάκαρη, ο οποίος αναστήλωσε το θέατρο σε τρία μόλις χρόνια ώστε να γίνουν εκεί οι πρώτες παραστάσεις μετά από δύο χιλιετίες, είναι αφημένο στην τύχη του. Πρόσφατα μάλιστα είχε πέσει και ένα τμήμα της στέγης.  

Ενώ, λοιπόν, θα περίμενε κανείς να υπάρχει εκεί ένας μόνιμος εκθεσιακός χώρος τιμής στον μεγάλο δάσκαλο, στον οποίο η Ήπειρος οφείλει τα πάντα σε ό,τι  αφορά την αρχαιολογική της υπόσταση, δεν θα συναντήσεις τίποτε πέρα από αδιαφορία. Ακόμη και η παροδική έκθεση που είχε στηθεί πριν χρόνια στο αρχαιολογικό Μουσείο των Ιωαννίνων και θα έπρεπε να υπάρχει σε μόνιμη βάση εδώ, στον χώρο που ανέδειξε ο καθηγητής, δεν υπάρχει τίποτε. 

Έτσι κάπως τιμούν οι αρμόδιοι, οι αρχές και οι αρχαιολογικές υπηρεσίες του τόπου μας τον άνθρωπο που έβγαλε την περιοχή από τη λήθη δεκαετιών. Και να σκεφτεί κανείς ότι δεν υπάρχει ούτε δρόμος, ούτε πλατεία, ούτε ένας ανδριάντας που να φέρει το όνομα του Σωτήρη Δάκαρη.  Φυσικά δεν θα δει κανείς εδώ ούτε ένα -μικρό έστω- Μουσείο με τα ευρήματα της αρχαίας Δωδώνης, όπως υπάρχουν στους Φιλίππους ή τη Μεσσήνη, ας πούμε. Και σ' αυτόν τον τομέα λοιπόν διαπρέπουμε.... 

Πόσο μεγάλη η αντίθεση με τη Μεσσηνία και τον καθηγητή Πέτρο Θέμελη που σε λίγα χρόνια έκανε την αρχαία Μεσσήνη ένα πραγματικό κόσμημα και τον οποίο τιμούν πολλαπλά οι Μεσσήνιοι; Στη Δωδώνη, ακόμη και μετά 25 χρόνια με κλειστό το θέατρο και κάποια εκατομμύρια ευρώ δαπάνη βρισκόμαστε ακόμη στο μισό του δεύτερου διαζώματος. Σε άλλα 25 χρόνια, ίσως και να έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες. Εργασίες μιας αποκατάστασης που οδηγήθηκε σε υπερβολική σχολαστικότητα, εις βάρος της πρακτικής χρήσης και του κόστους.

Αν κάποιος ψάξει για το αρχαίο Στάδιο, δύσκολα θα το αναγνωρίσει. Δεν υπάρχει ούτε καν πινακίδα να το αναφέρει. Κάτι που θα έπρεπε να έχει ήδη ανασκαφεί και αναστηλωθεί, μένει ως έχει, όπως μένουν και πολλά άλλα. Όσο για τον εξωτερικό χώρο... 

Και αν η επισκεψιμότητα μέχρι τώρα ήταν ελάχιστη -η Δωδώνη δεν υπάρχει καν στη σχετική λίστα με την επισκεψιμότητα ων αρχαιολογικών χώρων στην Ελλάδα- πώς να γίνει καλύτερη με όλα αυτά που προαναφέραμε και τα οποία φυσικά αντιλαμβάνεται ο επισκέπτης; Αντιλαμβάνεται ο καθένας λοιπόν ότι με τα 15 ευρώ είσοδο ...θα πνιγούμε στους επισκέπτες. Κάτι βέβαια που δεν νομίζουμε ότι ενδιαφέρει και κανέναν ιδιαίτερα. Αν τους ενδιέφερε όντως, πολλά θα είχαν αλλάξει εκεί προς το καλύτερο. Αλλά πού... 

Μη ξεχάσουμε λοιπόν να βγάλουμε την επόμενη φορά ηλεκτρονικό εισιτήριο για να αποφύγουμε το ...στριμωξίδι στην είσοδο, ειδικά όταν ένα ζευγάρι Ελλήνων χρειάζεται 30 ευρώ για να ζήσει την παραπάνω εμπειρία.  

Κάντε τη σύγκριση -έστω από φωτογραφίες- με τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων και της Μεσσήνης και βγάλτε στα συμπεράσματά σας... 

Απαγορεύεται να ανεβείς στα διαζώματα

Απαγορεύεται να περάσεις κάτω από την αψίδα

Απαγορεύεται να περάσεις μέσα από τα χαλάσματα 

                                                Το ανύπαρκτο κυλικείο - αναψυκτήριο

                                  Το εξαφανισμένο στάδιο - ένα χωράφι κυριολεκτικά

                                   Άκοφτα χόρτα και σκάψιμο από αγριογούρουνα

                               Το αφημένο να κλείσει από τη βλάστηση, μονοπάτι...

                                             Αδέσποτα στην είσοδο και το πάρκινγκ

                         Τα χωράφια απέναντι που, αν χρειαστεί, γίνονται επίσης πάρκινγκ

                                               Κόμβος υποδοχής με χόρτα ...Αμαζονίου

                                                       Αρχαιολογικός χώρος Φιλίππων...

                                           Αρχαιολογικός χώρος Μεσσήνης