Ιωάννινα 2026: Η ιστορική πόλη που βουλιάζει στα σκουπίδια...

 

Η κατάσταση με την καθαριότητα στην πόλη μας  έχει ξεπεράσει προ πολλού το όριο της ανοχής και έχει αγγίξει τα όρια της πλήρους παρακμής. Οι εικόνες ντροπής από τα πάρκινγκ των πολυκαταστημάτων, τις στάσεις των αστικών λεωφορείων, αλλά ακόμα και κάτω από το ιστορικό πάρκο Λιθαρίτσια, δεν θυμίζουν σε τίποτα μια σύγχρονη ελληνική , πόσω μάλλον ευρωπαϊκή πόλη. Σε κάποια μάλιστα σημεία η κατάσταση παραπέμπει σε τριτοκοσμικές εικόνες απόλυτης εγκατάλειψης.

Και το πρόβλημα είναι διπλό. Από τη μία υπάρχει η ανευθυνότητα των «πολιτών» (σε εισαγωγικά) γιατί δεν μπορεί να νοηθεί πολίτης  που αντιμετωπίζει τον δημόσιο χώρο σαν μια απέραντη, προσωπική χωματερή και ο οποίος εγκαταλείπει πλαστικά ποτήρια, μπουκάλια, αποτσίγαρα και συσκευασίες σε παγκάκια, δρόμους, πάρκα  ή τα πετάει όπου βρει ή τα εκτοξεύει από τα αυτοκίνητα. Για ποια  παιδεία και ποιον πολιτισμό να μιλήσει κανείς σε πρωτόγονους. Και δεν είναι λίγοι… είναι πολλοί. Αρκεί να δει κανείς πόσα σκουπίδια είναι πεταμένα στα πρανή των δρόμων, στις στάσεις, χωμένα με΄σα σε κορμούς δέντρων, στις όχθες της λίμνης κτλ. 

Από την άλλη η Δημοτική αρχή έχει αφήσει την πόλη στο έλεος των σκουπιδιών τα οποία παραμένουν αμάζευτα για μεγάλα διαστήματα ενώ οι δημόσιοι χώροι δεν καθαρίζονται συστηματικά. Η απουσία ελέγχων ή επαρκών κάδων είναι εμφανής, όπως και το ελάχιστο ωράριο εργασίας των υπαλλήλων ή η προσήλωση τους στο έργο για το οποίο αμείβονται. Και φυσικά η δικαιολογία «δεν προλαβαίνουμε» έχει πλέον στερέψει. Είναι όμως ανεπίτρεπτο και προσβλητικό μια πόλη με τέτοια ιστορία, τουριστική κίνηση και πανεπιστημιακή κοινότητα να διεκδικεί τον τίτλο της πιο βρώμικης πόλης στη χώρα.

Την ώρα που η Δημοτική αρχή αρέσκεται να μιλάει για  «Έξυπνη Πόλη» και να πανηγυρίζει για τη συμμετοχή της στις «100 Κλιματικά Ουδέτερες Πόλεις της ΕΕ», η πραγματικότητα στους δρόμους ξεμασκαρεύει τα μεγάλα λόγια και τα επικοινωνιακά φούμαρα.

Και δεν μιλάμε πλέον για μεμονωμένα περιστατικά. Ολόκληρη η πόλη είναι διάσπαρτη από σκουπίδια αφού δεν υπάρχει σημείο που να έχει γλυτώσει. Αν δεν υπήρχε η άγρια βλάστηση να καλύπτει προσωρινά τους τόνους από πλαστικά, χαρτόνια και απορρίμματα η εικόνα θα ήταν ακόμα πιο εφιαλτική. Ζούμε σε μια πόλη που κρύβει τη βρομιά της κάτω από τα χόρτα. Και οι υποσχέσεις για το μέλλον δεν μπορούν να κρύψουν τη δυσοσμία του παρόντος.

Και σαν να μην έφταναν τα αμάζευτα σκουπίδια, η πόλη βιώνει μια άνευ προηγουμένου οπτική υποβάθμιση με την ανεξέλεγκτη αφισορύπανση καθώς δεν έχει μείνει ούτε ένα φωτιστικό, ούτε ένα φανάρι που να μην είναι θαμμένο κάτω από στρώματα παράνομων αφισών. Με τις πρώτες βροχές, όλα αυτά τα χαρτιά ξεκολλούν, λιώνουν και καταλήγουν στο οδόστρωμα, μετατρέποντας τους δρόμους σε επικίνδυνες παγίδες και φράζοντας τα φρεάτια.

Ακόμη,  κάθε δημόσιος τοίχος, μνημείο και βιτρίνα έχει παραδοθεί στα σπρέι. Είτε πρόκειται για αναρχικά συνθήματα είτε για οπαδικές μουντζούρες από χούλιγκανς της τοπικής ομάδας του ΠΑΣ Γιάννινα, η πόλη εκπέμπει μια εικόνα γκέτο. Η αίσθηση του σεβασμού στον δημόσιο χώρο έχει ισοπεδωθεί πλήρως.

Γιατί λοιπόν συνεχίζεται αυτό το χάλι και γίνεται χειρότερο; Γιατί πολύ απλά δεν υπάρχει κανένας έλεγχος, κανένα πρόστιμο. Όποιος θέλει ρυπαίνει, όποιος θέλει βανδαλίζει, όποιος θέλει κολλάει αφίσες, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι κανένας δεν πρόκειται να τον τιμωρήσει. Η πλήρης απουσία ελεγκτικών μηχανισμών εκτρέφει την ασυδοσία και τη θράσος εκείνων που καταστρέφουν την πόλη.

Την ίδια ώρα, η υπηρεσία καθαριότητας του Δήμου φαίνεται να λειτουργεί με τους δικούς της, υπνωτικούς ρυθμούς. Η βαθιά ριζωμένη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία είναι εμφανής: εργαζόμενοι που δουλεύουν λίγες  ωρίτσες το πρωί «για να βγει η υποχρέωση» και μετά εξαφανίζονται, αφήνοντας την πόλη στο έλεος της βρομιάς για το υπόλοιπο της ημέρας. Χωρίς σωστή διοίκηση, χωρίς αξιολόγηση και χωρίς πραγματική εποπτεία των συνεργείων, η πόλη δεν πρόκειται να καθαρίσει ποτέ.

Και οι συμπεριφορές όμως των πρωτόγονων δεν είναι απλές «απροσεξίες»· είναι κανονικά εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος. Όσοι ρυπαίνουν κατ' αυτόν τον τρόπο είναι πραγματικοί εχθροί του πολιτισμού, άνθρωποι με μια πρωτόγονη αντικοινωνική νοοτροπία που υπονομεύει την ποιότητα ζωής όλων μας.

Όταν σε ευρωπαϊκές χώρες η καθαριότητα, η ανακύκλωση και ο σεβασμός στον δημόσιο χώρο θεωρούνται αυτονόητα στοιχεία της καθημερινότητας, εμείς εδώ παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε μια βαθιά ξεπερασμένη και οπισθοδρομική νοοτροπία. Με τέτοιες πρακτικές από τους πολίτες και τέτοια αδιαφορία από τον Δήμο θα θυμίζουμε όλο και περισσότερο κάποιες περιοχές του  Μπαγκλαντές ή της Ινδίας.

Καμαρώστε ένα μικρό δείγμα από το τελευταίο μόνο διάστημα…

 

ΠΑΣ Γιάννινα και χουλιγκανισμός...

 

Κάθε φορά που ο ΠΑΣ περνάει μια δύσκολη στιγμή, ξεκινά το ίδιο έργο. Επικές ανακοινώσεις. Βαρύγδουπες δηλώσεις. Δάκρυα για την «τραγωδία της Ηπείρου». Λες και κατέρρευσε η οικονομία, λες και χάθηκε η λίμνη, λες και έσβησε η ιστορία του τόπου. Όχι, φίλοι μας και συμπατριώτες. Δεν πάει έτσι. 

Ο ΠΑΣ είναι μια ιστορική ποδοσφαιρική ομάδα. Πολύ σημαντική. Με κόσμο, παράδοση και κάποιες -ας πούμε- ένδοξες στιγμές. Η Ήπειρος όμως δεν είναι ο ΠΑΣ. Ούτε τα Γιάννενα είναι ο ΠΑΣ. Είναι ένας τόπος με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, με ιστορία, πολιτισμό, πανεπιστήμιο, επιχειρήσεις, τουρισμό και προοπτικές. Ο ΠΑΣ είναι ένα κομμάτι αυτής της ιστορίας, αλλά δεν είναι ολόκληρη η Ήπειρος.

Και όσοι σήμερα μιλούν για «πληγωμένη πόλη» λόγω του υποβιβασμού στην Τρίτη Κατηγορία  πού ήταν όταν η πόλη ολόκληρη γέμιζε συνθήματα, μουντζούρες και βανδαλισμούς; Πού ήταν όταν δημόσια κτίρια, ιστορικά μνημεία, τοίχοι, πινακίδες και αρχιτεκτονικά αριστουργήματα βάφονταν με τα χρώματα της οπαδικής αντιπαράθεσης; Μέχρι και στις οβίρες του Παπίγκου έφτασε η ευφυία  και έβαψαν τις λαμαρίνες του δρόμου με το ευφυέστατο «ΠΑΣ 7». 

Πότε όμως είδαμε μια πανστρατιά φορέων και θεσμών που να λέει ότι η πόλη αξίζει περισσότερο από τα σπρέι και τις υπογραφές των χούλιγκαν; Πότε  η ίδια η ομάδα ως θεσμός η οι επίσημη αυτοδιοίκηση κατέταξε τους χούλιγκαν στην κατηγορία των νεοβάνδαλων; Ποτέ… Ίσα ίσα που τους έδωσαν ολόκληρα πάρκα όπως του Κατσάρη ή το Άλσος για να βγάλουν σε μόνιμη πια βάση τα απωθημένα τους.  Ποιος θα ζητήσει συγγνώμη για την εικόνα μιας πόλης που αντιμετωπίζεται σαν τετράδιο οπαδικών συνθημάτων; Ή μήπως αυτά τα θεωρούν... «ποδοσφαιρικό πολιτισμό»;

Η πραγματική αγάπη για μια ομάδα φαίνεται όταν την ακολουθείς στο γήπεδο, όταν τη στηρίζεις οικονομικά, όταν τη βοηθάς να σταθεί ξανά στα πόδια της. Όχι όταν θεωρείς ότι επειδή τη στηρίζεις, δικαιούσαι να αφήνεις το βρώμικο αποτύπωμά σου σε κάθε δημόσιο και ιδιωτικό τοίχο, σε κάθε πινακίδα, ΚΑΦΑΟ, πεζοδρόμιο, τοιχίο κτλ. Αν ήξεραν λίγο τοπική ιστορία οι χουλιγκάνοι δεν θα λέρωναν την ίδια την ιστορία τους. Εκτός κι αν έχουν  φτάσει σε τέτοιο βαθμό διαστροφής.  

Η ζωή είναι η οικογένειά μας, η δουλειά μας, τα παιδιά μας, η υγεία μας, οι φίλοι μας, η πόλη στην οποία ζούμε, ο πολιτισμός μας, η Ήπειρος. Ο  ΠΑΣ μπορεί να είναι ένα κομμάτι της ζωής πολλών ανθρώπων -  και δικό μας επίσης. Δεν είναι όμως η ζωή μας όλη. Και κυρίως, δεν είναι πάνω από την ίδια την πόλη.

Η ευθύνη βεβαίως για όλη την κατάσταση βαραίνει και τις τοπικές και κρατικές αρχές που δεν είδαμε να τους απασχόλησε ιδιαίτερα η εικόνα της πόλης ως αποτέλεσμα των συχνών βανδαλισμών. Ούτε τις ηγεσίες της ίδιας της ομάδας, ούτε καν της τελευταίας με τον κ. Σιόντη επικεφαλής. Δεν είπε κανείς ότι «δεν θέλουμε να χρησιμοποιούν το όνομα της ομάδας εκείνοι που καταστρέφουν την ίδια τους την πόλη». Γιατί άλλο ο ΠΑΣ Γιάννινα και άλλο οι χουλιγκάνοι που λένε ότι είναι ΠΑΣ Γιάννινα. 

Πόσα πρόστιμα πλήρωσε η ίδια η ομάδα επειδή οι χουλιγκάνοι άναβαν καπνογόνα και πετούσαν αντικείμενα εντός του γηπέδου εκείνοι που τους αρέσει να αποκαλούνται οπαδοί, ενώ στην ουσία είναι «εχθροί» της ίδιας της ομάδας τους;

Ας αναλάβουν λοιπόν όλοι τις ευθύνες τους οι ιθύνοντες γιατί φαίνεται ότι ο χουλιγκανισμός βρήκε γερό έδαφος στην πόλη μας, δεδομένης και της αδιαφορίας των θεσμών. Και τώρα που η ομάδα θα αγωνίζεται στις μικρές κατηγορίες είναι ευκαιρία να καθαρίσει και από αυτό το απόστημα και να γίνει μια ομάδα που θα έχει αρχές - εντός και εκτός γηπέδου.

Και ας μην ξεχνάμε ότι η πόλη διαθέτει και άλλα αθλήματα, στα οποία οι τοπικές ομάδες διαπρέπουν. Ο ΝΟΙ στην κωπηλασία είναι υπερ-πρωταθλητής Ελλάδος για πολλοστή φορά, το μπάσκετ ανδρών με τον Βίκο είναι στην Α΄ κατηγορία όπως και εκείνο των γυναικών. Και χρειάζονται αυτές οι ομάδες φιλαθλητική και όχι χουλιγκανική στήριξη.  

Αν λοιπόν αγαπάμε πραγματικά τον τόπο μας, ας σταματήσουμε να τον χρησιμοποιούμε ως σκηνικό για οπαδικές υπερβολές. Γιατί η πόλη μας- τα Γιάννενα-  θα υπάρχουν και μετά από κάθε άνοδο και μετά από κάθε υποβιβασμό της τοπικής ομάδας ποδοσφαίρου. Το ερώτημα είναι σε τι κατάσταση θα τα έχουμε αφήσει.

Παρακάτω ελάχιστα από τα τελευταία «επιτεύγματα» των χουλιγκάνων:

 

Eίσοδος πόλης... για πρωτόγονους

 

Οι παρακάτω εικόνες αποτυπώνουν την τριτοκοσμική πραγματικότητα που υπάρχει χρόνια τώρα στην κύρια  είσοδο της πόλης όπου στενές λωρίδες γης είναι πνιγμένες στα ξερά χόρτα, τις λάσπες και την άγρια βλάστηση με πλήρη αδυναμία διέλευσης και μηδενική προσβασιμότητα.  

Το «πεζοδρόμιο» είναι ουσιαστικά ένας χωματόδρομος γεμάτος λακκούβες, πέτρες και υψομετρικές ανωμαλίες. Οι πεζοί, φυσικά,  αναγκάζονται να περπατήσουν στο οδόστρωμα της Εθνικής Οδού, δίπλα από αυτοκίνητα που κινούνται με ταχύτητες.

Είναι αδιανόητο μια πόλη που αυτοπροβάλλεται ως «ευρωπαϊκός τουριστικός προορισμός» και «κόμβος ανάπτυξης» να υποδέχεται τους επισκέπτες και τους κατοίκους της μ' αυτή την τριτοκοσμική αθλιότητα.

Και ενώ για άλλες περιοχές της πόλης ακούγονται τυμπανοκρουσίες ή άχρηστοι κόμβοι ξεφυτρώνουν για δήθεν ασφάλεια στη μετακίνηση η κύρια είσοδός της μοιάζει ξεχασμένη από τους αρμόδιους. Άλλωστε εκείνοι δεν περπατούν εκεί ούτε κάνουν ποδήλατο…

Δεν δικαιολογείται κανένας Δήμος και καμία Περιφέρεια να μιλάει για «σύγχρονα Ιωάννινα» όσο αυτή η εικόνα συνεχίζει να αποτελεί την πρώτη εντύπωση της πόλης με την κατάντια, την αδιαφορία και έναν μόνιμο, καθημερινό κίνδυνο για την ασφάλεια  των πεζών. Ας σταματήσουν λοιπόν να μιλούν για «έξυπνες πόλεις» και «τουριστική ανάπτυξη» όταν η βασικότερη πύλη εισόδου της πόλης θυμίζει εγκαταλελειμμένη ζώνη τριτοκοσμικής χώρας.

Εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει ένας μεγάλος πεζόδρομος/ποδηλατόδρομος που θα ενώνει το Γιαννιώτικο Σαλόνι με το Πανηπειρωτικό και τη Νιάρχου υπάρχει η ακόλουθη κατάσταση. Καμαρώστε:    

Τι να συγκρίνεις;

 

Διαβάσαμε στην ειδησεογραφία ότι ο Δήμος Δράμας προμηθεύτηκε ένα σύστημα εποπτείας για την παιδική χαρά του Δημοτικού του κήπου όπου  παρατηρήθηκαν βανδαλισμοί. 

Το καθαρό ποσό της προμήθειας ανέρχεται στα 12.400 ευρώ και σ' αυτό περιλαμβάνονται: Ηλεκτρονική κλειδαριά με μηχανισμό ελέγχου πρόσβασης και συναγερμό - Κομβίο ξεκλειδώματος εσωτερικά του χώρου - Κάμερα επιτήρησης με τεχνολογία ΑΙ. - ΙΡ ηχείο για αναγγελίες - Συσκευή Intercom για επικοινωνία ανάγκης - Πίνακας ανακοινώσεων LED - Τοπικός ελεγκτής για κλείδωμα/ξεκλείδωμα (Pillar, PLC, Switch, Power Supply) - 5G Router για δικτύωση - Κεντρικό λογισμικό παρακολούθησης και ελέγχου - Κέντρο λήψης και διαχείρισης σημάτων - Μελέτη εφαρμογής.  

Το σύστημα θα απαγορεύει την έλευση οποιουδήποτε αγνώστου στο χώρο που δεν έχει σχέση με παιδιά, ενώ το βράδυ θα μπορεί να κλειδώνει και δεν θα μπορεί να μπαίνει κανείς. Όποιοι όμως είναι μέσα θα μπορούν να βγουν ενώ οι γονείς θα μπορούν να επικοινωνούν άμεσα με υπάλληλο του Δήμου για οποιαδήποτε παρέμβαση χρειαστεί. Ήδη στην παιδική χαρά υπάρχει υψηλή περίφραξη και κατάλληλος φωτισμός.

Όποιος έχει υπόψη του τις άθλιες παιδικές χαρές της δικής μας πόλης, τη γενική αδιαφορία αλλά και την άρνηση από τη Δημοτική Αρχή να προστατευτούν ενώ δίνονται κάθε χρόνο πάνω από 100.000 ευρώ για αντικατάσταση βανδαλισμένων παιχνιδιών καταλαβαίνει σε τι πρωτόγονο «πλανήτη» ζούμε... 

                                                   Η παιδική χαρά στη Δράμα...

 

και η δική μας, στο πιο όμορφο σημείο της παραλίμνιας περιοχής 

Προτάσεις για το αυτονόητο...

 

Μας μιλούν καθημερινά για «βιώσιμη κινητικότητα», για «τουριστική αναβάθμιση» και για τα Ιωάννινα του μέλλοντος. Την ίδια στιγμή, μια βόλτα στην Ακτή Μιαούλη, κάτω από τα ιστορικά πλατάνια της πόλης, αρκεί για να γκρεμίσει κάθε επικοινωνιακό αφήγημα και να αποκαλύψει τη σκληρή πραγματικότητα: την απόλυτη αδιαφορία και την έλλειψη βασικού σχεδιασμού από τη Δημοτική αρχή.

Η Ακτή Μιαούλη δίπλα στη λίμνη αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα του πώς μπορεί κανείς να υποβαθμίζει την καθημερινότητα των πολιτών αλλά και την εικόνα της περιοχής.

Οι πρώτες φωτογραφίες αποτυπώνουν την τωρινή, τριτοκοσμική πραγματικότητα: εκεί που ήταν να γίνει πεζοδρόμιο (είναι εμφανή τα κράσπεδα) μόνο εγκατάλειψη, αγριόχορτα και αυτοκίνητα. Οι πεζοί πρέπει να βαδίσουν μέσα στο οδόστρωμα κι ας υπάρχει η φυσική σκιά πολλών πλατάνων που ευτυχώς δεν πειράχτηκαν από την ασθένεια. Αντί λοιπόν για ένα δεύτερο πεζοδρόμιο, έναν ζωντανό πνεύμονα περιπάτου, ο χώρος έχει αφεθεί στην τύχη του, θυμίζοντας παραμελημένο οικόπεδο παρά αστικό ιστό μιας ιστορικής πόλης.

Οι επόμενες εικόνες δείχνουν πώς θα μπορούσε να είναι αυτό το πεζοδρόμιο. Ένας σύγχρονος, στρωμένος πεζόδρομος με κυβόλιθους ή πλάκες, με πλήρη σεβασμό στα υφιστάμενα πλατάνια (με ειδικές προβλέψεις για τις ρίζες τους).

Πόσο δύσκολο είναι τελικά το αυτονόητο; Πόσες θητείες και χρόνια πρέπει να περάσουν ακόμη μέχρι να βρεθεί ένας άνθρωπος που θα κάνει πράξη κάτι που θα ωφελήσει την πόλη;

                                                                       Πώς είναι...  

                                                     Πώς θα μπορούσε να  είναι...

@ Στην οδό Διονυσίου Φιλοσόφου, η συνέχεια της παραλίμνιας διαδρομής κάτω από τον βράχο του Κάστρου, αντιμετωπίζει ακριβώς το ίδιο πρόβλημα αποσπασματικής φροντίδας και αδιαφορίας. 

Το προσβάσιμο πεζοδρόμιο σταματά απότομα, δίνοντας τη θέση του σε έναν χωματόδρομο γεμάτο φύλλα, πέτρες, ρίζες και παλιά, σπασμένα κράσπεδα. Η συνέχεια του περιπάτου κόβεται βίαια, αναγκάζοντας τους πεζούς να κατέβουν στο οδόστρωμα ή να περάσουν απέναντι. Και όμως. Το να συνεχιστεί το πεζοδρόμιο δεν είναι πολυτέλεια, είναι αυτονόητη υποχρέωση...

                                                                     

                                                                Πώς είναι...

Πώς θα μπορούσε να είναι...

Σοφά λόγια...

                                                                                                                                                     (Αρκάς)

Εδώ... γελάμε

        

                                                                                                                 (Χρ.Παπανίκος -"Ελλάδα 24")