Το μήνυμα της woke κουλτούρας...

 

«Ο Κρίστοφερ Νόλαν ετοιμάζει την Οδύσσεια. Λογικά θα είναι ένα οπτικό υπερθέαμα, τεχνικά άρτιο, με όλους τους χολιγουντιανούς πόρους στη διάθεσή του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται να μιλήσουμε για τις ιδεολογικές του επιλογές. Ιδίως όταν, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η Ελένη της Σπάρτης απεικονίζεται από μαύρη ηθοποιό. 

Όμως η καλλιτεχνική ελευθερία δεν συνεπάγεται ασυλία από την κριτική. Όταν μια παραγωγή της Universal Pictures αξίας 250 εκατομμυρίων δολαρίων επεμβαίνει σε έναν ιδρυτικό μύθο της Ευρώπης για να τον προσαρμόσει στην τελευταία μόδα των ποσοστώσεων διαφορετικότητας, αυτό είναι πολιτική πράξη. 

Και κάθε πολιτική πράξη δικαιούται πολιτική κριτική. Αν αλλάζεις την εμφάνιση της Ελένης όχι επειδή βρήκες την καλύτερη δυνατή ερμηνεύτρια, αλλά επειδή κάποιος στο στούντιο φοβάται μήπως το κατηγορήσουν ότι «δεν εκπροσωπεί επαρκώς τις μειονότητες», τότε δεν μιλάμε πια για τέχνη. Μιλάμε για εταιρικό μάρκετινγκ με ηθικολογική επικάλυψη.

Η woke κουλτούρα δεν ενδιαφέρεται για την αλήθεια της ιστορίας ή του μύθου. Ενδιαφέρεται να «στέλνει μήνυμα». Βλέπει τα έργα όχι ως αφηγήσεις, αλλά ως πίνακες ανακοινώσεων πάνω στους οποίους πρέπει να καρφιτσώνονται κάθε φορά οι «σωστές» ταυτότητες. Όποιος αντιδρά, βαφτίζεται αυτομάτως ρατσιστής, σεξιστής, ομοφοβικός. Η συζήτηση σταματά πριν καν αρχίσει. Δεν επιτρέπεται αισθητική ή επιστημονική ένσταση, μόνο ηθική αυτοενοχοποίηση.

Και βέβαια το μοτίβο επαναλαμβάνεται. Η Χιονάτη που παύει να είναι λευκή, η Κλεοπάτρα που παύει να έχει ελληνική καταγωγή, τώρα η Ελένη που παύει να είναι η Ελένη της δικής μας μνήμης. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα δημιουργικά ρίσκα. Είναι η συστηματική επιβολή μιας ιδεολογίας ταυτότητας πάνω σε κάθε κοινό πολιτιστικό σημείο αναφοράς.

Για τη νέα γενιά, το Χόλιγουντ είναι βασική πηγή γνωριμίας με την ιστορία και την παράδοση. Από τις οθόνες θα μάθουν ποιος ήταν ο Οδυσσέας, πώς έμοιαζε η Ελένη, τι ήταν η Τροία. Αν όλα αυτά παρουσιάζονται κάθε φορά ως πλαστελίνη στα χέρια των εκάστοτε ακτιβιστών της αριστεράς, τότε σε λίγα χρόνια όποιος ζητά πιστότητα στις πηγές θα θεωρείται ύποπτος ιδεολογικά.

Το να μη σου αρέσει λοιπόν η επιλογή μιας μαύρης Ελένης δεν σημαίνει ότι έχεις πρόβλημα με τους μαύρους. Σημαίνει ότι αρνείσαι να δεχτείς πως οι μύθοι ενός πολιτισμού δεν είναι τίποτε παραπάνω από υλικό για εταιρικά μαθήματα «συμπερίληψης». 

Ο πραγματικός ρατσισμός είναι η άρνηση της ίσης αξιοπρέπειας και των ίσων δικαιωμάτων, όχι η απαίτηση ιστορικής συνέπειας σε μια ταινία.Ναι, η Οδύσσεια του Νόλαν μπορεί να αποδειχθεί θεαματική. Μπορεί να συγκινήσει, να εντυπωσιάσει, να γεμίσει αίθουσες. 

Αυτό όμως δεν ακυρώνει το δικαίωμα –και την υποχρέωση– μας να πούμε καθαρά: σεβόμαστε την τέχνη, αλλά δεν θα προσκυνήσουμε την ιδεολογία. Δεν θα απολογηθούμε επειδή αρνούμαστε να βαφτίσουμε μια ιδεολογική παραχάραξη ως «πρόοδο».

                          (Απόσπασμά άρθρου του Αλ.Σκούρα από το Liberal.gr)