Το ηθικό πρόσωπο της Δύσης ...

 

«Κοιτώντας φωτογραφίες της Τεχεράνης από τη δεκαετία του 1970 βλέπει κανείς μια κοινωνία που μοιάζει σχεδόν αγνώριστη σήμερα: πανεπιστήμια γεμάτα φοιτητές και φοιτήτριες - με ακάλυπτα λαμπερά πρόσωπα - γυναίκες χωρίς υποχρεωτική μαντίλα, δημόσια ζωή που θύμιζε περισσότερο ευρωπαϊκή μεγαλούπολη παρά θεοκρατικό κράτος.

Το "σύγχρονο" Ιράν, πριν το 1979 δεν θύμιζε σε τίποτε τις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής. Ήταν πολύ πιο "σύγχρονο". Όχι αναγκαστικά "εκδυτικισμένο", όχι "εσυγχρονισμένο", αλλά διακριτό από τον Αραβικό του περίγυρο. Άλλωστε και το ίδιο το όνομα Ιράν το υιοθέτησε επισήμως το καθεστώς του Ραζά Παχλεβί το 1935, γιατί αυτό ένωνε όλες τις Ιρανικές φυλές. Ήταν διακήρυξη διαφορετικότητας από τον περίγυρό - αλλά και από τις ξένες επιρροές - διαφορετικότητας που διαπερνούσε πάντα τους Ιρανούς.

 Το χάσμα ανάμεσα στην κοινωνία και το καθεστώς αποκαλύφθηκε δραματικά το 2022 με τον θάνατο της Mahsa_Amini, μιας 25χρονης νεαρής γυναίκας (Κουρδικής καταγωγής) που συνελήφθη από την "αστυνομία ηθών" επειδή θεωρήθηκε ότι δεν φορούσε σωστά το χιτζάμπ της. Μετά από ένα 24ωρο ειδοποιήθηκε η οικογένειά της ότι είχε πεθάνει. Κι όταν πήγαν να παραλάβουν το σώμα της το βρήκαν φριχτά κακοποιημένο.

Η είδηση της δολοφονίας της πυροδότησε ένα τεράστιο κύμα διαδηλώσεων.Σύμφωνα με τις ίδιες τις Ιρανικές αρχές, στις ταραχές του 2022-23 υπήρξαν πάνω από 3 χιλιάδες νεκροί! Σύμφωνα με τον ΟΗΕ και οργανισμούς-παρατηρητήρια που συνεργάζονται μαζί του, οι νεκροί τότε υπήρξαν υπερδιπλάσιοι! Το σύνθημα ήταν απλό: Γυναίκα – Ζωή – Ελευθερία!

Η σκληρή καταπίεση συνεχίστηκε και μετά την καταστολή της εξέγερσης. Από τότε λέγεται ότι υπάρχουν τουλάχιστον 1000 εκτελέσεις το χρόνο!Κυρίως αντιφρονούντων... Ενώ στις αρχές του 2026 υπήρξαν και πάλι μεγάλες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος. Ίσως οι μεγαλύτερες από ποτέ. Που πνίγηκαν στο αίμα, για μιαν ακόμα φορά...

Κι όμως, το πιο παράδοξο δεν βρίσκεται μέσα στο Ιράν.Βρίσκεται στη Δύση.Για χρόνια ολόκληρα το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης κατηγορούνταν από διεθνείς οργανισμούς για μαζικές εκτελέσεις, καταστολή διαδηλώσεων και συστηματική καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων.Κι όμως, μεγάλο μέρος των «προοδευτικών» κύκλων της Δύσης σιωπούσε.Η σιωπή αυτή έγινε ακόμη πιο παράδοξη τώρα, που το καθεστώς άρχισε να εμφανίζει βαθιές εσωτερικές ρωγμές.

Σήμερα ο ίδιος ο πρόεδρος του Ιράν ζητά συγγνώμη για επιθέσεις εναντίον γειτονικών χωρών, ενώ οι λεγόμενοι «επαναστατικοί φρουροί» τον διαψεύδουν δημόσια και συνεχίζουν τις επιθέσεις.Όταν σε ένα καθεστώς — και μάλιστα σε συνθήκες πολέμου — η πολιτική ηγεσία και το ισχυρότερο στρατιωτικό σώμα του μιλούν με διαφορετική φωνή, αυτό σημαίνει μόνο ένα πράγμα: το σύστημα έχει αρχίσει να ρηγματώνεται.Και όμως, μέρος της δυτικής κοινής γνώμης μοιάζει να αγωνιά μήπως καταρρεύσει το ίδιο το καθεστώς.Μοιάζει να θαυμάζει την "ανθεκτικότητα" των τυραννιών, ακόμη και όταν αυτοί διαλύονται μπροστά στα μάτια μας.

Κάποιοι λένε: «Δεν υποστηρίζουμε το καθεστώς. Απλώς αντιτιθέμεθα σε όσους το βομβαρδίζουν». Η φράση ακούγεται "λογική".Αλλά στην πράξη συχνά σημαίνει κάτι πολύ απλό: ότι τελικά στηρίζουν όσους καταπιέζουν τον ίδιο τους τον λαό!Το καθεστώς της Τεχεράνης δεν υπήρξε μόνο αυταρχικό στο εσωτερικό του. Υπήρξε επί δεκαετίες ένας από τους βασικούς παράγοντες αστάθειας στη Μέση Ανατολή.Και αν κάποιος αμφιβάλλει γι’ αυτό, δεν χρειάζεται να ρωτήσει τους Ισραηλινούς.Αρκεί να ρωτήσει τα ίδια τα αραβικά καθεστώτα της περιοχής.

Αυτά που διακυβεύονται από αυτόν τον Πόλεμο είναι πολύ περισσότερα απ' όσα φαίνονται. Κι εκτείνονται πολύ πέραν του Περσικού Κόλπου. Αφορούν το ηθικό πρόσωπο της Δύσης συνολικά, τη γεωπολιτική σταθερότητα της Ασίας και την ενεργειακή πολιτική του κόσμου ολόκληρου. Κι από το αν θα διαρκέσει ο Πόλεμος αυτός μερικές μέρες ακόμα ή μερικούς μήνες, θα εξαρτηθούν οι παγκόσμιες εξελίξεις για πολλά χρόνια ακόμα. Ίσως και για δεκαετίες...

Το Ιράν έρχεται από τα βάθη των αιώνων και επηρεάζει ακόμα τις παγκόσμιες εξελίξεις καθοριστικά.Κρίμα να μην υπάρχει ένας Αισχύλος σήμερα να γράψει τους "Πέρσες" ξανά. Γιατί ο Αισχύλος δεν έγραφε τότε για τους ίδιους τους Πέρσες.Για τους Αθηναίους έγραφε. Που δεν μπορούσαν να καταλάβουν ποιούς νίκησαν τότε. Όπως δεν μπορούσαν - όπως αποδείχθηκε - να διαχειριστούν και την νίκη τους εκείνη».

                          (Απόσπασμα άρθρου του Θανάση Κ. από το f/B)