«Εκεί που κρεμούσαν οι καπεταναίοι τ' άρματα... »

 

«Υπάρχει μια παλιά λαϊκή παροιμία που λέει πως «εκεί που κρεμούσαν οι καπεταναίοι τ' άρματα, κρεμούν οι γύφτοι τα νταούλια». Είναι έκφραση παλαιότερων εποχών, με τη δική της σκληρότητα. Περιγράφει όμως με ακρίβεια κάτι διαχρονικό: την παρακμή των αξιών και την αντικατάσταση του ουσιώδους από το ευτελές.Τη θυμήθηκα διαβάζοντας πως στον Δήμο Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη εξετάζεται η μετονομασία της οδού Μάρκου Μπότσαρη σε οδό Γιώργου Μαζωνάκη.

Δεν γνωρίζω αν η πρόταση θα υλοποιηθεί. Ούτε έχω κάτι εναντίον του δημοφιλούς τραγουδιστή. Είχε κατακτήσει με την αξία του μια σημαντική θέση στη σύγχρονη μαζική διασκέδαση. Γέμιζε μαγαζιά, πουλούσε εισιτήρια, είχε κοινό. Μπράβο του!Το ζήτημα δεν είναι ο Μαζωνάκης αλλά ο Μπότσαρης.

Ο Σουλιώτης καπετάνιος σκοτώθηκε στο Κεφαλόβρυσο το 1823,  σε μια νυχτερινή επίθεση που ο ίδιος οδήγησε. Δεν άφησε επιτυχίες με χρυσούς δίσκους. Άφησε κάτι λιγότερο εμπορεύσιμο: το παράδειγμα ότι υπάρχουν πράγματα για τα οποία αξίζει κάποιος να πεθάνει. Στο Παρίσι υπάρχει σταθμός του μετρό με το όνομά του Μπότσαρη, προς τιμήν του.

Όταν σβήνεις ένα όνομα από εκεί, δεν αλλάζεις απλώς μια διεύθυνση. Αλλάζεις τι θεωρεί μια πόλη ή μια χώρα άξιο να θυμάται.Στην πραγματικότητα, η υπόθεση αυτή είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης πολιτισμικής παρακμής. Ζούμε στην εποχή «Της ανόδου της ασημαντότητας» που έλεγε και ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Την εποχή που η αναγνωρισιμότητα εκλαμβάνεται ως αξία και η επιτυχία στην αγορά της προσοχής ως τεκμήριο κοινωνικής σπουδαιότητας.

Οι influencers(παλαιότερα τους λέγαμε opinion leaders) αντικαθιστούν τους διανοούμενους. Οι τηλεοπτικές περσόνες τους επιστήμονες. Οι διασημότητες τους ιστορικούς πρωταγωνιστές. Όσοι ασχολούμαστε με τις αγορές το ξέρουμε καλά αυτό το φαινόμενο. Λέγεται «φούσκα».

Ο Καστοριάδης περιέγραφε μια κοινωνία που έχει χάσει τις σημασίες που τη συνέχουν: η πολιτική εκφυλίζεται σε διαχείριση και θέαμα, ο πολίτης σε καταναλωτή και τηλεθεατή, και η μόνη αξία που απομένει είναι η επιτυχία στην αγορά και η προβολή. Το αποτέλεσμα, κατά τον ίδιο, είναι ένας γενικευμένος κομφορμισμός και η απουσία πραγματικού προτάγματος, κάτι που ονόμαζε και «ιδιώτευση».

                                  (Απόσπασμα άρθρου του Κ. Στούπα από το liberal.gr)