«Η πιο δύσκολη μεταρρύθμιση για μια κυβέρνηση δεν είναι να πουλήσει μια κρατική δομή που δεν λειτουργεί, ούτε να παρακάμψει το σάπιο κομμάτι του Δημοσίου με ψηφιακά εργαλεία, παρότι ειδικά το τελευταίο απαιτεί σοβαρό σχέδιο και υλοποίηση (και πάλι καλά που συνέβη με το Gov.gr).
Δύσκολο δεν είναι ούτε να ρίχνει κανείς χρήματα σε ένα πηγάδι χωρίς πάτο, όπως συνέβαινε στην Υγεία προ των μνημονίων, με προμήθειες που έκαναν πλούσιους τους μεσάζοντες και μηχανήματα που αγοράζονταν για να καταλήξουν στις αποθήκες. Θυμάται κανείς τα «κουβανέζικα» των ορθοπαιδικών κλινικών των δημόσιων νοσοκομείων; Ηταν τα «άχρηστα» μοσχεύματα που παραγγέλνονταν έναντι μίζας και κατέληγαν στον κουβά των σκουπιδιών.
Το δύσκολο, λοιπόν, είναι η μεταρρύθμιση που θίγει καπετανάτα και συμφέροντα μέσα στον δημόσιο τομέα, προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και του εκσυγχρονισμού της χώρας. Δύο τέτοια παραδείγματα είναι οι παρεμβάσεις για το νερό και τη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων. Και στις δύο περιπτώσεις, αν και είναι εντελώς ανόμοιες ως προς το αντικείμενό τους, εντοπίζεται το ίδιο φαινόμενο. Τοπικά συμφέροντα και παθογένειες του Δημοσίου λειτουργούν σε βάρος της αντιμετώπισης των σύγχρονων προκλήσεων.
Σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των υδάτων, η κυβέρνηση αντιλήφθηκε, έστω με καθυστέρηση, ότι η χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη λειψυδρία, τις τεράστιες ανάγκες νέων υποδομών και τις απώλειες των δικτύων με το σημερινό μοντέλο των δεκάδων μικρών δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, οι οποίες λειτουργούν συχνά με βάση προσωπικές σχέσεις και συναλλαγές, και σίγουρα με πολύ διαφορετικές δυνατότητες και προσωπικό από ό,τι ένας μεγάλος φορέας.
Δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς γιατί οι αντιδράσεις είναι τόσο έντονες. Γύρω από τις κατά τόπους επιχειρήσεις ύδρευσης έχουν διαμορφωθεί επί δεκαετίες τοπικά κέντρα επιρροής, ισορροπίες, διοικήσεις, δίκτυα εξουσίας και συναλλαγών. Κάθε συγχώνευση ή μεταφορά αρμοδιοτήτων σημαίνει ότι κάποιοι χάνουν εξουσία, επιρροή και δυνατότητα ελέγχου.
Γι’ αυτό και η συζήτηση μετατοπίζεται εύκολα από την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης σε καταγγελίες περί «ιδιωτικοποίησης του νερού», παρότι η κυβερνητική πρόταση αφορά τη διαφορετική οργάνωση της δημόσιας διαχείρισης, και όχι την αλλαγή του χαρακτήρα του αγαθού. Αλλωστε η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν αυτή που έβγαλε την ΕΥΔΑΠ από το Υπερταμείο.
Σε ό,τι αφορά το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, που ήδη ψηφίστηκε (29/7), κάπου θα πήρε το μάτι σας τα fake news περί εκποίησης των αρχαιοτήτων σε ιδιωτική εταιρεία κ.ο.κ. (αναλυτικά εδώ). Πίσω από τα συνθήματα βρίσκεται μια πολύ πιο πεζή πραγματικότητα. Η μεταρρύθμιση επιχειρεί να περάσει από ένα κατακερματισμένο σύστημα, όπου κάθε αρχαιολογικός χώρος λειτουργεί συχνά με διαφορετικές πρακτικές, σε μια ενιαία στρατηγική προβολής, ψηφιακής οργάνωσης, εισιτηρίων, εμπορικής αξιοποίησης και διαχείρισης των εσόδων.
Είναι προφανές ότι ένα τέτοιο μοντέλο περιορίζει μικρά τοπικά «μαγαζιά», καταργεί εστίες αυτονόμησης και επιβάλλει ενιαίους κανόνες εκεί όπου επί χρόνια κυριαρχούσαν οι εξαιρέσεις. Τελικά αυτή είναι η πιο δύσκολη μορφή μεταρρύθμισης. Εκείνη που ανατρέπει μικρά και μεγάλα συμφέροντα μέσα στο ίδιο το Δημόσιο, για να το κάνει πιο λειτουργικό, προς όφελος των πολλών και όχι των λίγων που βολεύτηκαν με μια στρεβλή κατάσταση».
(Απόσπασμα άρθρου του Αλ.Παπαναστασίου από το protagon.gr)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου