Ο νόμος της βαρύτητας...

«Το Ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει μάθει να διασφαλίζει την συντήρηση της εξουσίας μέσω της διαρκούς επέκτασης του κράτους. Ακόμα και σήμερα, στον όγδοο χρόνο των μνημονίων, η κυβέρνηση δεν έχει καταφέρει να απαλλαγεί από αυτό το σύνδρομο και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την συρρίκνωση του κράτους με την κατάργηση άχρηστων οργανισμών, το κλείσιμο παγίως ζημιογόνων κρατικών επιχειρήσεων, την απλοποίηση και κωδικοποίηση της νομοθεσίας, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.Ετσι οι κρατικές δαπάνες παραμένουν πάνω από το επίπεδο προ κρίσης και πάνω από το μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η πολυπόθητη "επιστροφή στην κανονικότητα" επιβάλλει    ...το κράτος να γίνει αποτελεσματικός πάροχος υπηρεσιών και όχι εργοδότης ατόμων με πολιτικές διασυνδέσεις. Το πελατειακό κράτος, που σήμερα εκπροσωπεί ο Αλέξης Τσίπρας, συνεχίζει να αντιστέκεται με επιτυχία σε κάθε μεταρρύθμιση και να ζει παρασιτικά σε βάρος του ιδιωτικού τομέα. 

Κακώς η κυβέρνηση ανέδειξε το θέμα της ελάφρυνσης χρέους ως πρωτεύον. Οι επενδύσεις καθυστερούν όχι επειδή τις εμποδίζει το χρέος αλλά επειδή τις εμποδίζει η κυβέρνηση με την αδυναμία μείωσης της γραφειοκρατίας, την διαρκώς αυξανόμενη φορολογία, την ιδεοληπτική εχθρότητα προς το κεφάλαιο και τα κέρδη, την έμφαση στην αναδιανομή και όχι στην παραγωγή πλούτου.

1. Τα μνημόνια έφεραν την κρίση

Πολλοί θεωρούν ότι η πτώση του εθνικού προϊόντος κατά 26% σε μία επταετία αποτελεί απόδειξη ότι το πρόγραμμα προσαρμογής ήταν καταστροφικό και πρέπει να ανατραπεί. Το αντίθετο συμβαίνει: Η πτώση του ΑΕΠ ήταν δυστυχώς αναπόφευκτη, διότι το βιοτικό επίπεδο τη δεκαετία που προηγήθηκε της κρίσης αυξήθηκε πολύ πάνω από τη δυνατότητα της οικονομίας να το στηρίξει. Την δεκαετία 1997-2007, το κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε σωρευτικά 43% στην Ελλάδα, έναντι 27% στην Ισπανία, 14% στην Ιταλία, 17% στην Πορτογαλία, με μόνη την Ιρλανδία να έχει μεγαλύτερη αύξηση (54%).

Την ίδια περίοδο στην Ελλάδα το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 11% του ΑΕΠ, ενώ στις άλλες χώρες μειώθηκε σημαντικά (30% στην Ισπανία, 14% στην Ιταλία, 38% στην Ιρλανδία) και αυξήθηκε από πολύ χαμηλά επίπεδα στην Πορτογαλία. Η Ελλάδα ευημερούσε με δανεικά. Δεν είχε την παραγωγική δομή που θα καθιστούσε βιώσιμο το κατά κεφαλήν εισόδημα προ κρίσης. Τα δανεικά σπαταλήθηκαν χωρίς να αναβαθμιστεί η παραγωγική βάση. Στην μνημονιακή περίοδο που ακολούθησε, η απαιτούμενη προσαρμογή σε χαμηλότερα επίπεδα δανεισμού συντελέστηκε αποκλειστικά μέσω της συρρίκνωσης των εισοδημάτων και όχι μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας. Η πτώση επιδεινώθηκε από τη μη εφαρμογή μιας κρίσιμης μάζας μεταρρυθμίσεων που θα βελτίωναν την ανταγωνιστικότητα.

Στην Ελλάδα το χάσμα μεταξύ τεχνολογικά προηγμένων εξαγωγών και κατά κεφαλήν εισοδήματος ήταν το μεγαλύτερο μεταξύ των 128 χωρών του δείγματος της μελέτης. Οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων αποτελούνται κυρίως από φρούτα, λάδι, φέτα, ακατέργαστο βαμβάκι, καπνά, βενζίνη. Η χώρα δεν παράγει μηχανήματα, ηλεκτρονικά ή χημικά. Στην πληροφορική το μερίδιο της Ελλάδας είναι 0,1% του παγκόσμιου εμπορίου. Ο τουρισμός δεν αρκεί για να καλύψει το εμπορικό έλλειμμα.   

Ακόμα και αν διαγραφόταν το σύνολο του χρέους εξαρχής, και πάλι θα έπρεπε να μηδενιστεί το πρωτογενές έλλειμμα, που ανερχόταν σε 25 δις ευρώ το 2009 (10% ΑΕΠ), διότι απλούστατα δεν υπήρχε κανείς πρόθυμος να μας δανείζει ετησίως αυτό το ποσό. Η προσαρμογή σε χαμηλότερα επίπεδα δανεισμού θα ήταν επομένως ούτως ή άλλως επίπονη, με ή χωρίς ελάφρυνση χρέους.Χάρη στη γενναιοδωρία των πιστωτών, η Ελλάδα δεν είχε πληρώσει ούτε ένα ευρώ από την τσέπη της για εξυπηρέτηση χρέους από την αρχή της κρίσης (και πριν από αυτή) μέχρι το 2015. 

Η Ελλάδα είχε πρωτογενή ελλείμματα όλο το διάστημα 2002-15 (με εξαίρεση ένα μικρό, βραχύβιο πλεόνασμα το 2013 το οποίο μοιράστηκε σε παροχές), πράγμα που σημαίνει ότι η εξυπηρέτηση του χρέους καλυπτόταν αποκλειστικά με δανεικά, από τις αγορές μέχρι το 2009 και από τον επίσημο τομέα έκτοτε.

Βασικός κανόνας είναι ότι κάθε χώρα πρέπει να ζει μέσα στα όρια των δυνατοτήτων της. 

Το να κατηγορείς το ΔΝΤ γι’ αυτό είναι σαν να το κατηγορείς για το νόμο της βαρύτητας. Όταν ξέσπασε η κρίση, ορισμένοι πολιτικοί, αλλά και πανεπιστημιακοί, ισχυρίστηκαν ότι πρέπει να επιχειρηθεί αναθέρμανση της οικονομίας μέσω επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής».

                                   (Απόσπασμα άρθρου της Μ. Ξαφά από το capital.gr)