Σοφά λόγια...

                                                                                                                                                (Αρκάς)

 

Εδώ ... γελάμε

                                                                                                        (Χρ.Παπανίκος - "Ελλάδα 24")
 

Πραγματικός Ανθρωπισμός ή των συνθημάτων;

 «Η Νατζμέ Αμινί είναι 23 ετών. Σπουδάζει Λογιστική. Ή, ακριβέστερα, σπούδαζε πριν η ζωή της μεταφερθεί από τα πανεπιστημιακά έδρανα σε ένα κελί των φυλακών Βακιλαμπάντ, στη Μασχάντ. Συνελήφθη στις 31 Ιανουαρίου 2026, στη διάρκεια των μεγάλων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν. Στις 18 Σεπτεμβρίου, ύστερα από μήνες κράτησης, κατάφερε να στείλει από τη φυλακή ένα ηχητικό μήνυμα, με το οποίο ανακοίνωσε ότι δύο ημέρες νωρίτερα είχε καταδικαστεί σε θάνατο. 

Ας σταματήσει εδώ το παιχνίδι των υπεκφυγών.Τη Νατζμέ Αμινί δεν τη συνέλαβε ο δυτικός ιμπεριαλισμός. Δεν την έκλεισε στη φυλακή η αποικιοκρατία. Δεν τη δικάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν απειλείται από το ΝΑΤΟ. Τη συνέλαβαν οι αρχές της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τη δικάζει το ιρανικό θεοκρατικό κράτος και το σκοινί που φοβάται ότι θα περάσει στον λαιμό της βρίσκεται στα χέρια εκείνων που κυβερνούν το Ιράν. 

Αυτό είναι που καθιστά τόσο αποκρουστικό τον επιλεκτικό ανθρωπισμό: τη στιγμή που ένα πραγματικό ανθρώπινο σώμα κινδυνεύει να βρεθεί στην αγχόνη, κάποιοι αισθάνονται σχεδόν υποχρεωμένοι να αναζητήσουν πρώτα τον γεωπολιτικό αστερίσκο. Να μας θυμίσουν την Αμερική, τις επεμβάσεις, τις κυρώσεις, το Ισραήλ, οτιδήποτε μπορεί να μετακινήσει για λίγο το βλέμμα από τον πραγματικό δεσμοφύλακα και τον πραγματικό κρατούμενο.

Εδώ ακριβώς δοκιμάζεται ο ανθρωπισμός και μαζί του ένα βαθύτερο σύμπτωμα της σημερινής Δύσης: η αδυναμία ενός μέρους του ακαδημαϊκού και προοδευτικού κόσμου να υπερασπιστεί χωρίς ενοχές τις ίδιες τις αξίες που τον έκαναν ελεύθερο. Πανεπιστημιακοί, ακτιβιστές και κάθε λογής αλληλέγγυοι επαγγελματίες της ευαισθησίας μπορούν να εξανίστανται για τις λεπτότερες μορφές συμβολικής καταπίεσης στις δυτικές κοινωνίες και την ίδια στιγμή να αναζητούν ελαφρυντικά, ιστορικές υποσημειώσεις και γεωπολιτικές δικαιολογίες όταν απέναντί τους υπάρχουν πραγματικές φυλακές, πραγματικά μαστίγια και πραγματικές αγχόνες. Εκεί δεν δοκιμάζεται απλώς η συνέπεια μιας πολιτικής παράταξης· δοκιμάζεται η πνευματική αυτοπεποίθηση ενός ολόκληρου πολιτισμού. 

Κάποτε πρέπει να τελειώνουμε και με μια άλλη βολική υποκρισία: την ιδέα ότι κάθε σύγκριση πολιτισμών είναι περίπου ύποπτη, ότι όλες οι κοινωνικές και πολιτικές παραδόσεις οφείλουν να αντιμετωπίζονται ως ισοδύναμες και ότι η λέξη «ανώτερος» απαγορεύεται ακόμη και όταν μιλάμε για την ελευθερία του ανθρώπου. Όχι. Δεν είναι όλα ίδια. Ένας πολιτισμός που κατέκτησε, έπειτα από αιώνες συγκρούσεων, την ισότητα ενώπιον του νόμου, την ελευθερία της συνείδησης, τη χειραφέτηση της γυναίκας, το δικαίωμα να πιστεύεις ή να μην πιστεύεις, την ελευθερία του λόγου, τη σεξουαλική αυτοδιάθεση και την προστασία του παιδιού έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπίζεται αυτές τις κατακτήσεις χωρίς να απολογείται. 

Απέναντι σε αυτές τις κατακτήσεις υπάρχουν πρακτικές που είναι απλώς βαρβαρότητα. Το να επιβάλλεις σε μια γυναίκα πώς θα ντυθεί είναι βαρβαρότητα. Το να τη μαστιγώνεις επειδή αμφισβήτησε μια θρησκευτική επιταγή είναι βαρβαρότητα. Το να αντιμετωπίζεις το σώμα της ως ιδιοκτησία της οικογένειας, του συζύγου, του ιερέα ή του κράτους είναι βαρβαρότητα. Το να επιτρέπεις τον γάμο ενός παιδιού με έναν ενήλικο είναι βαρβαρότητα. Η κλειτοριδεκτομή, όπου εφαρμόζεται, είναι ακρωτηριασμός, όχι «έθιμο» που δικαιούται τον σεβασμό μας.Δεν υπάρχει τίποτε προοδευτικό στην ανοχή απέναντι σε αυτά. Υπάρχει μόνο φόβος απέναντι στις ίδιες μας τις αξίες.

Ακριβώς εδώ εμφανίζεται μια από τις μεγάλες αντιφάσεις της δυτικής Αριστεράς. Στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών μπορεί να ανακαλύπτει πατριαρχία σε μια λέξη, σε μια διαφήμιση, σε μια χειρονομία. Όταν όμως η πραγματική πατριαρχία εμφανίζεται με νόμους, αστυνομία ηθών, φυλακές, μαστίγια και αγχόνες, ξαφνικά αρχίζουν οι υποσημειώσεις: αποικιοκρατία, ιμπεριαλισμός, πολιτισμική ιδιαιτερότητα, Δύση, ΗΠΑ. Κι όμως, εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια θεωρητική συζήτηση περί «Δύσης» και «Ανατολής». 

Στο Ιράν οι γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρές νομικές διακρίσεις στον γάμο, στο διαζύγιο, στην κληρονομιά και στην επιμέλεια των παιδιών. Η υποχρεωτική μαντίλα εξακολουθεί να επιβάλλεται, ο παιδικός γάμος παραμένει νόμιμος χωρίς απόλυτο κατώτατο όριο ηλικίας όταν υπάρχει δικαστική έγκριση, ενώ η μαστίγωση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως ποινή.Ακόμη πιο κραυγαλέα είναι η αντίφαση όταν τμήματα του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος εμφανίζονται κάτω από συνθήματα όπως «Queers for Palestine». 

Ο εξωραϊσμός της Χαμάς, σε μια Γάζα όπου η νομοθεσία προβλέπει όλη την γκάμα της ανθρώπινης βαρβαρότητας σε βάρος της ύπαρξής τους —όχι των αυτονόητων δικαιωμάτων τους— που απολαμβάνουν στον δυτικό κόσμο, δημιουργεί μια νέα συνθήκη φρίκης υπό την προσχηματική αιγίδα του ανθρωπισμού. Υπέρ ανθρώπων που απήγαγαν, βίαζαν και κατακρεουργούσαν νήπια —βρέφη. Την ίδια ώρα, η ισραηλινή κοινωνία παρέχει στους ομοφυλόφιλους και στα ομόφυλα ζευγάρια ένα πολύ ευρύτερο πλέγμα δικαιωμάτων.

Εδώ ακριβώς ο ανθρωπισμός παύει να είναι αρχή και μετατρέπεται σε πολιτική επιλογή. Γιατί ο ανθρωπισμός που χρειάζεται πρώτα να πληροφορηθεί ποιος είναι ο θύτης για να αποφασίσει πόσο θα συγκινηθεί από το θύμα δεν είναι ανθρωπισμός. Είναι ιδεολογική λογιστική. Η γυναίκα του Ιράν δεν χρειάζεται από εμάς διάλεξη για τον ιμπεριαλισμό. Γνωρίζει ποιος της απαγορεύει να βγει στον δρόμο όπως επιθυμεί. Γνωρίζει ποιος μπορεί να τη συλλάβει. Γνωρίζει ποιος τη δικάζει. Γνωρίζει ποιος κρατά το μαστίγιο και ποιος την απειλεί με την αγχόνη.

Και πρέπει επιτέλους να έχουμε το θάρρος να πούμε κάτι ακόμη: Σε ό,τι αφορά την ατομική ελευθερία, την ισότητα των φύλων, την ανεξιθρησκία, την αυτονομία του ανθρώπου και την προστασία του παιδιού, το φιλελεύθερο δημοκρατικό κεκτημένο της Δύσης αποτελεί ιστορικά πολύ υψηλότερο επίπεδο θεσμικής προστασίας από μια θεοκρατία που υποτάσσει τον νόμο στη θρησκευτική εξουσία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Ευρωπαίος είναι καλύτερος άνθρωπος από τον Ιρανό ή ο χριστιανός από τον μουσουλμάνο. Σημαίνει κάτι πολύ απλούστερο και πολύ πιο ουσιαστικό:Oτι ορισμένοι θεσμοί προστατεύουν καλύτερα την ανθρώπινη ελευθερία από άλλους. 

Και αν ακόμη και αυτή τη διαπίστωση φοβόμαστε να την κάνουμε, τότε έχουμε φτάσει σε μια παράξενη κατάσταση: υπερασπιζόμαστε όλες τις κουλτούρες εκτός από εκείνη που μας έδωσε το δικαίωμα να τις κρίνουμε. Στο μεταξύ, πίσω από όλες αυτές τις μεγάλες λέξεις, υπάρχει ακόμη ένα κορίτσι 23 ετών, κλεισμένο σε μια φυλακή της Μασχάντ. Δεν μας ζητά να λύσουμε το Μεσανατολικό. Δεν μας ζητά να αποφανθούμε για την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Δεν μας ζητά να διορθώσουμε την Ιστορία. Ζητά να μην την αφήσουμε να πεθάνει: «Να γίνετε η φωνή μου». Ίσως τελικά αυτή η πρόταση να είναι αρκετή για να ξεχωρίσει τον πραγματικό ανθρωπισμό από τον ανθρωπισμό των συνθημάτων».

(Απόσπασμα άρθρου του Ξ.A. Μπρουντζάκη από την ATHEnsvoice)

Ρήσεις..

 

Η χώρα στον αστερισμό του τζόγου...

 

«Όταν κάποιος συμμετέχει σε τυχερά παιχνίδια ξέρει ότι οι πιθανότητες κέρδους είναι μικρές. Το δομικό, το πρόβλημα υποβάθρου είναι ότι ο τζόγος, με τον τρόπο που πλασάρεται από πλήθος πλέον εκπομπών, τηλεοπτικών, ραδιοφωνικών και διαδικτυακών, αποκτάει θεσμικό χαρακτήρα: απενοχοποιείται, εξευγενίζεται και μετατρέπεται σχεδόν σε φιλανθρωπία, με "πλασιέ" μερικά από τα πρώτα ονόματα της δημοσιογραφικής "πιάτσας".

Ήδη, ο ηλεκτρονικός τζόγος έχει απαλείψει τον περιθωριακό, αρνητικά φορτισμένο χαρακτήρα που είχαν οι φυσικοί του χώροι - καζίνο, φρουτάκια, χαρτοπαικτικές λέσχες - και λειτουργούσε αποτρεπτικά για μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Τώρα εγκαταστάθηκε στο καθιστικό, και, ακόμα χειρότερα, στο παιδικό και το εφηβικό δωμάτιο.

Η συστηματική έκθεση των νέων στον τζόγο αλλοιώνει τις αξίες τους. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η οικονομική ζημιά, αλλά η τοξική μετάλλαξη της σχέσης προσπάθειας και ευ ζην. Οι κίνδυνοι από τον εθισμό στον τζόγο περνούν γρήγορα με μικρά γράμματα στο κάτω μέρος της οθόνης ή εκφωνούνται τροχάδην, ενώ η συμμετοχή σ’ αυτόν παρουσιάζεται ως μια παρεΐστικη, ανέμελη διασκέδαση. 

Η συνεχής έκθεση στις άμεσες "συγκινήσεις" του τζόγου (ποντάρισμα και αποτέλεσμα σε λίγη ώρα) εθίζει τον εγκέφαλο και κάνει την πραγματική ζωή να φαίνεται αδιάφορη και ατελέσφορη. Γιατί να κάθεσαι να σχεδιάζεις και να δημιουργείς, να προσπαθείς και να εξελίσσεσαι; Σε πόσο χρόνο θα σου αποδώσουν αυτά; Ενώ μπορείς ακαριαία να μεταμορφώσεις τη ζωή σου και να γίνεις ο Μάκης που κέρδισε το Eurojackpot ή έστω ο μπατζανάκης του.

Η σχέση του Έλληνα με τα τυχερά παιχνίδια δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, όμως τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε εκτεταμένη κοινωνική και οικονομική παθογένεια. Η παρατεταμένη οικονομική αβεβαιότητα, ο πληθωρισμός και η ακρίβεια, αντί να λειτουργήσουν αποτρεπτικά, ωθούν χιλιάδες πολίτες να εναποθέτουν τις ελπίδες τους για οικονομική σωτηρία στο τζογάρισμα.

Σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα νόμιμα 18 στοιχηματικές εταιρείες και 8 καζίνα, συν τα Λαχεία, την Allwyn και τις Ιπποδρομίες. Επί πλέον, η blacklist της ΕΕΕΠ περιλαμβάνει 510 (!!!) μη αδειοδοτημένες διαδικτυακές στοιχηματικές πλατφόρμες. Σ’ αυτή τη βαριά βιομηχανία "πώλησης ελπίδων", οι Έλληνες καταθέτουν ετησίως το 7,5% του ΑΕΠ της χώρας! Τα μεγέθη είναι αστρονομικά και θα μπορούσαν να λειτουργήσουν και ως δείκτης αδιεξόδου και απόγνωσης μια κοινωνίας.

Ο συνολικός νόμιμος τζίρος των τυχερών παιγνιδιών στην Ελλάδα το 2025 ήταν €16,7 δισ., αυξημένος κατά 7% σε σχέση με το 2024, χωρίς να υπολογισθούν τα κέρδη που ξαναποντάρονται. Η πραγματική χασούρα των παικτών, δηλαδή τα κέρδη των εταιρειών πριν τη φορολογία, ήταν, το 2024, περίπου €2,8 δισ., ενώ το 2025 ξεπέρασαν τα 3. Δηλαδή, πάνω από 3 δισεκατομμύρια ευρώ μεταφέρθηκαν οριστικά από τις τσέπες των πολιτών στα ταμεία των στοιχηματικών εταιρειών, του ΟΠΑΠ και των καζίνων. Αλλά μεταφέρθηκαν και στα ταμεία του κράτους.

Αυτός είναι ο λόγος που ο τζόγος κατακλύζει τις τηλεοπτικές οθόνες και το διαδίκτυο. Γίνεται χορηγός και "νονός" (και με τις δύο έννοιες) αθλητικών ομάδων, πρωταθλημάτων και αθλητικών διοργανώσεων. Ταΐζει τα ΜΜΕ, καθώς οι εταιρείες στοιχημάτων είναι αυτή τη στιγμή οι μεγαλύτεροι διαφημιζόμενοι σε τηλεόραση, ραδιόφωνο και ενημερωτικά sites. Ταΐζει και το κράτος. Πάνω από 1,2 δισ. ευρώ μπήκαν πέρυσι στα ταμεία του, μέσω των αδειών, της φορολογίας των εταιρειών και των κερδών των παικτών. 

Μιλώντας στην 4η Online Gaming Day, ο πρόεδρος της ΕΕΕΠ ανέφερε ότι το 2025 "περισσότεροι από 900.000 Έλληνες συμμετείχαν σε παράνομα παιχνίδια με τον εκτιμώμενο κύκλο να υπολογίζεται στα 2 δισ. και τα χαμένα έσοδα για το κράτος στα 400 εκατ. ευρώ". Αυτό μας ενδιαφέρει. Πόσα χάνει το κράτος από τους φόρους, όχι πόσα οι πολίτες από το υστέρημά τους.

Όμως οι ζημιές για την κοινωνία δεν είναι μόνο χρηματικές. Ο τζόγος παράγει ένα τεράστιο κοινωνικό κόστος: εθισμένους πολίτες, διαλυμένες οικογένειες, κατάθλιψη, αύξηση των διαζυγίων, ενδοοικογενειακή βία, ψυχικές ασθένειες, παιδιά σε προνοιακές δομές, απόπειρες αυτοκτονικών, αυτοκτονίες, εγκληματικότητα, κατασχέσεις, ελέγχους, συλλήψεις, δικογραφίες. 

Επιβαρύνεται το σύστημα υγείας, οι δομές απεξάρτησης, η Δικαιοσύνη, η Αστυνομία, οι Δημόσιες Υπηρεσίες. Επιβαρύνεται η Οικονομία από απώλεια παραγωγικότητας αλλά και φορολογικών εσόδων από τα άτομα που καταστρέφονται επαγγελματικά και ψυχικά. Στην ουσία, πρόκειται για ένα απολύτως στρεβλό μοντέλο, το οποίο διογκώνεται με τις ευλογίες του κράτους: τα κέρδη τα καρπώνονται ιδιώτες, ενώ η ζημιά και το κόστος της θεραπείας διαχέεται, πάλι με τη βοήθεια του κράτους, σε όλη την κοινωνία και στους φορολογούμενους. Φυσικά, και σε εκείνους που δεν παίζουν.

Ως πού θα πάει αυτό; Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν αρχίσει (και πολύ άργησαν) να παίρνουν μέτρα: από τον πολύ αυστηρό έλεγχο για τις ώρες και τον τρόπο "προώθησης" του τζόγου μέχρι την πλήρη απαγόρευση της διαφήμισής του. Εμείς θα κάνουμε κάτι ή θα συνεχίσουμε να καμαρώνουμε (και να εμπιστευόμαστε για την ενημέρωσή μας) τους δημοσιογράφους-κρουπιέρηδες;

Αλλά πώς περιμένουμε από το κράτος να επιβλέψει, να ελέγξει και να περιορίσει τον τζόγο, όταν το ίδιο "λειτουργεί" ως ένας πορωμένος και αδίστακτος λεσχιάρχης που ενδιαφέρεται μόνο για την γκανιότα; Έτσι θα πορευόμαστε, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, μέχρι την τελική μας σήψη. Βάζω και στοίχημα».

                              (Απόσπασμα άρθρου του Θ.Τζήμερου από το capital.gr)

Ρήσεις...

 

Ρήσεις...