Kλειστά και ...απαγορευμένα (Δεύτερο μέρος)

 

Σκέφτεστε να επισκεφθείτε τα Γιάννενα; Εξαιρετική επιλογή! Η πόλη διαθέτει μοναδικά μνημεία, σπάνια ιστορία και χώρους που αποκαταστάθηκαν με εκατομμύρια ευρώ. Το μόνο που χρειάζεται να γνωρίζετε είναι ότι σε πολλά από αυτά ... δεν μπορείτε να μπείτε.

Θέλετε να δείτε τα ανακαινισμένα οθωμανικά λουτρά με τους τρούλους στην πλατεία Γλυκήδων; Κλειστά.  

Θέλετε να επισκεφτείτε τις ανακαινισμένες  στοές του Κάστρου δίπλα στην κεντρική πύλη για να δείτε τρεις διαφορετικές περιόδους  ιστορίας σε εκατό μέτρων απόσταση; Κλειστές. 

Θέλετε να απολαύσετε από κοντά την πιο εντυπωσιακή θέα της πόλης από το μεγάλο μπαλκόνι του Ιτς Καλέ; Κλειστό. 

Θέλετε να επισκεφτείτε το ισόγειο του Σουφαρί Σεράι, τον μεγαλύτερο εκθεσιακό χώρο της πόλης; Κλειστό, σχεδόν όλο τον χρόνο. Εκτός, αν και πού, γίνει καμιά έκθεση όπως αυτή που αφορούσε την απελευθέρωση της πόλης και ζητούσε πέντε ευρώ εισιτήριο. 

Θέλετε να ανεβείτε στις επάλξεις; Κλειστές. 

Να δείτε μήπως την πυριτιδαποθήκη; Κλειστή. 

Θέλετε να ανέβετε στο κάστρο από τις σκάλες του παραλιμνίου που περνούν μέσα από την  ιστορική σπηλιά τη λαξευμένη στον βράχο, εκεί όπου συνελήφθη και μαρτύρησε ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος το 1611;Το θυμάστε ακόμη από την ταινία με τη Βουγιουκλάκη; Νομίζετε. Κλειστές οι σκάλες, κλειδαμπαρωμένη η μικρή σπηλιά. Αμ, τι νομίζατε…

Μπορείτε όμως να θαυμάσετε άνετα την άθλια περίφραξη με τις μεταλλικές βέργες που σέρνονται στο οδόστρωμα και η οποία περιορίζει τον δρόμο στο ένα ρεύμα και που μένει έτσι δύο χρόνια τώρα γιατί οι "αρμόδιοι" δεν βρίσκουν χρόνο να ασχοληθούν. Τα μεταλλικά δίχτυα που έχουν τοποθετηθεί σε ανάλογες περιπτώσεις στη μισή Ελλάδα εδώ τα αγνοούν ως φαίνεται.

Μην απογοητεύεστε όμως. Όλα αυτά που είπαμε μπορείτε να τα φωτογραφίσετε απ΄έξω και από μακριά. Άλλωστε, αυτός φαίνεται να είναι ο νέος τρόπος αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς στα Γιάννενα. Την κοιτάμε από μακριά. Δεν την επισκεπτόμαστε. Σε άλλες πόλεις τα μνημεία ζωντανεύουν, φιλοξενούν εκδηλώσεις, γεμίζουν με επισκέπτες, μαθητές και τουρίστες. Εδώ επικρατεί μια πιο... πρωτοποριακή φιλοσοφία. Η καλύτερη προστασία ενός μνημείου είναι να μην χρησιμοποιείται.

Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο. Να ξοδεύονται χρήματα για αναστηλώσεις, να ολοκληρώνονται έργα, να γίνονται εγκαίνια, να κόβονται κορδέλες, να βγαίνουν δελτία Τύπου......και αμέσως μετά να επιστρέφει η απόλυτη σιωπή. Οι πόρτες κλειδώνουν. Τα φώτα σβήνουν. Οι επισκέπτες μένουν απ' έξω. Και οι «αρμόδιοι» δηλώνουν απολύτως ικανοποιημένοι.

Τελικά, ίσως το σημαντικότερο έκθεμα των Ιωαννίνων να μην είναι τα μνημεία. Είναι η τέχνη του να κρατάς μια ολόκληρη πολιτιστική κληρονομιά εκτός λειτουργίας και να το παρουσιάζεις ως επιτυχία.

Κοιτάζουν οι άνθρωποι και απορούν! Η σπηλιά του Δ. Φιλοσόφου και η άνοδος στο κάστρο. ΟΛΑ ΚΛΕΙΣΤΑ!

Τα  ανακατασκευασμένα οθωμανικά λουτρά. ΚΛΕΙΣΤΑ! 

Το κολωνάκι με τους αισθητήρες κατεστραμμένο βδομάδες τώρα κείτεται στο έδαφος όπως και πολλά επιδαπέδια φωτιστικά παραπέρα. Πόσο να κόστισαν άραγε; Κάποιοι νεαροί τα χρησιμοποιούν για ...γκολπόστ. 

Και το παράδοξο; Τα παγκάκια τοποθετήθηκαν μέσα στο λιοπύρι και όχι κάτω από τη σκιά των τριών -όλων κι όλων- δέντρων που γλύτωσαν την καρατόμηση.   

Το Σουφαρί Σεράι ως χώρος εκθέσεων. ΚΛΕΙΣΤΟ, σχεδόν όλο τον χρόνο παρότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για χώρους εκθέσεων από πολλούς συλλέκτες και συλλόγους.  

Το πιο όμορφο μπαλκόνι της πόλης μέσα στο Ιτς Καλέ. ΚΛΕΙΣΤΟ! 

Οι ανακατασκευασμένες στοές εντός του κάστρου που λειτούργησαν για ένα διάστημα. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

                                    Οι επάλξεις του κάστρου. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

Οι περίτεχνες στοές στο Ιτς Καλέ παρατημένες και καλυμμένες από τη βλάστηση. ΚΛΕΙΣΤΕΣ!

Πολιτισμός με ... πλαστικά κολωνάκια

 

Στις ευρωπαϊκές πόλεις, όταν μιλούν για ποδηλατόδρομο, εννοούν μια ασφαλή, όμορφη και συνεχόμενη διαδρομή που ενώνει γειτονιές, πάρκα και σημεία ενδιαφέροντος. Εδώ  φαίνεται πως αρκούν λίγα πλαστικά κολωνάκια. 

Αντί λοιπόν να αξιοποιηθεί το μοναδικό παραλίμνιο μέτωπο και να ενωθεί ο ήδη υπάρχων ποδηλατόδρομος με τη διαδρομή προς Ανατολή και Κατσικά σε μια διαδρομή λίγων εκατοντάδων μέτρων, επελέγη η …εύκολη λύση: αφαιρέθηκε το μισό οδόστρωμα, μπήκαν κάποια διάσπαρτα πλαστικά κολωνάκια, ο δρόμος μονοδρομήθηκε (κι ας μην εξυπηρετεί τον κόσμο) και το παλιό παραλίμνιο μονοπάτι αφέθηκε να το καταπιούν τα βάτα και να χαθεί μέσα στη βλάστηση. Και κάπως έτσι, αυτό το χάλι βαφτίστηκε "ποδηλατική υποδομή". Αν ήταν τόσο εύκολο, θα το είχαν κάνει όλες οι πόλεις εδώ και χρόνια.

Την ίδια στιγμή, η Ηγουμενίτσα δημιούργησε έναν πραγματικό παραλιακό ποδηλατόδρομο μέχρι το Δρέπανο, μια διαδρομή που μπορεί να απολαύσει η οικογένεια, ο αθλητής και ο επισκέπτης, αναδεικνύοντας ολόκληρη την ακτογραμμή της. Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη.

Δεν λείπουν τα χρήματα. Δεν λείπει ο χώρος. Λείπει η φαντασία, ο σχεδιασμός και η διάθεση να γίνει κάτι πραγματικά όμορφο. Γιατί ο πεζόδρομος/ ποδηλατόδρομος δεν είναι δύο σειρές από πλαστικά κολωνάκια. Είναι πολιτισμός. Όπως και ο δημόσιος χώρος δεν είναι απλώς θέμα κυκλοφοριακών ρυθμίσεων, αλλά ποιότητας ζωής. Οι πόλεις δεν γίνονται σύγχρονες επειδή "φυτεύουν" πλαστικά κολωνάκια. Γίνονται σύγχρονες όταν δημιουργούν διαδρομές που οι άνθρωποι θέλουν να περπατήσουν, να ποδηλατήσουν και να ζήσουν. 

Και το πιο παράδοξο; Ακριβώς απέναντι, στο  Παραλίμνιο Ψυχαγωγικό Πάρκο, η ιδιωτική πρωτοβουλία προσπαθεί να αναβαθμίσει την περιοχή, να δημιουργήσει έναν πιο όμορφο και πιο φιλόξενο χώρο για κατοίκους και επισκέπτες όταν την ίδια στιγμή απέναντι, ο δημόσιος χώρος δίνει την εικόνα της εγκατάλειψης αφού η μοναδική ευκαιρία να ενωθούν οι πεζοδρομικές και ποδηλατικές διαδρομές της πόλης μένει αναξιοποίητη.

Καμαρώστε:

Ας κάνουμε μια σύγκριση με την Ηγουμενίτσα:

Το πιο "έξυπνο" δέντρο , είναι το κανονικό...

 

Τα Γιάννενα ανήκουν στις 100 ευρωπαϊκές πόλεις που συμμετέχουν στην προσπάθεια για κλιματική ουδετερότητα. Ένας τίτλος που ακούγεται εντυπωσιακός και γεννά προσδοκίες. Ο πολίτης όμως κρίνει από αυτά που βλέπει καθημερινά. 

Βλέπει δέντρα να κόβονται σχεδόν σε κάθε μεγάλη ανάπλαση. Στην κεντρική πλατεία, στο πάρκο στα Λακκώματα, στο πάρκο του παλιού Χατζηκώστα, στην κάποτε πλατεία Ολυμπιάδος, στο πάρκινγκ του πάρκου Πυρσινέλλα και σε πόσα σημεία ακόμη. Αντί το πράσινο να αυξάνεται, περιορίζεται. Πόσο μεγάλες θα είχαν γίνει οι μουριές της κεντρικής πλατείας μέχρι σήμερα, αν δεν κόβονταν;  

Βλέπει το κυκλοφοριακό να παραμένει άλυτο, ενώ έργα που θα μπορούσαν να δώσουν πραγματικές λύσεις καθυστερούν ή εγκαταλείπονται. Βλέπει ποδηλατόδρομους να εξαγγέλλονται επί χρόνια χωρίς να συγκροτούν ένα λειτουργικό δίκτυο.

Αντί γι' αυτά, προβάλλονται "έξυπνες" στάσεις λεωφορείων δεκάδων χιλιάδων ευρώ για να φορτίζουμε το κινητό μας και "ηλιακά δέντρα" εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ το καθένα. Τεχνητές κατασκευές για φωτογραφίες και δελτία Τύπου, την ώρα που οι βασικές ανάγκες της πόλης παραμένουν άλυτες και ο κίνδυνος βανδαλισμών είναι θέμα χρόνου.

Η κλιματική ουδετερότητα δεν είναι λοιπόν θέμα εντυπωσιακών εγκαταστάσεων. Είναι περισσότερο πράσινο, περισσότερη σκιά, ασφαλείς μετακινήσεις με τα πόδια και το ποδήλατο, αξιόπιστη δημόσια συγκοινωνία και λιγότερα αυτοκίνητα στους δρόμους.

Η πραγματική βιωσιμότητα δεν μετριέται με το πόσες "έξυπνες" κατασκευές αγοράζει ένας δήμος. Μετριέται με το αν ο κάτοικος αναπνέει καλύτερα, μετακινείται ευκολότερα και ζει σε μια πόλη που σέβεται το περιβάλλον στην πράξη. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, το πιο "έξυπνο" ηλιακό δέντρο παραμένει... ένα κανονικό δέντρο.

Γι΄αυτό και στα Γιάννενα οι ιθύνοντες ανακάλυψαν το νέο μοντέλο κλιματικής ουδετερότητας: κόβουν τα φυσικά δέντρα αλλά αγοράζουν "έξυπνες" στάσεις και ηλιακά δέντρα για να δείχνει η πόλη... καινοτόμος. Τελικά, φαίνεται πως η βιωσιμότητα δεν είναι θέμα ουσίας αλλά marketing...

Στο τέλος όμως της ημέρας το πιο "έξυπνο" ηλιακό δέντρο παραμένει... ένα κανονικό δέντρο.  Και με δεδομένο ότι δεκάδες δέντρα/πλατάνια  χρειάστηκε να καρατομηθούν λόγω της ασθένειας (που οι άνθρωποι τη μετέφεραν με τα εργαλεία τους) γιατί έπρεπε να κοπούν και όλα τα υπόλοιπα; Δεν ταίριαζαν με την αισθητική όσων σχεδίασαν τις καταστροφικές αναπλάσεις; Αντί ο σχεδιασμός να γίνεται χωρίς να κόβονται αναίτια τα δέντρα κάνει εντύπωση (ή μάλλον δεν κάνει καμία εντύπωση ) ότι είναι πάντα αυτά που κόβονται πρώτα.

Ας δούμε λίγο πώς αντιμετώπισαν το πράσινο εκείνοι που περηφανεύονται για την κλιματικά ουδέτερη πόλη. Είναι αυτά "εγκλήματα" κατά του περιβάλλοντος ή όχι; 

Κεντρική πλατεία: Έκοψαν όλες τις υπέροχες μουριές που μεγάλωναν αλλά και ό,τι άλλο υπήρχε ... σε δέντρο :

"Ανάπλαση" στο πάρκο στα Λακκώματα και πλήρης απογύμνωση από τα δέντρα:

                

                          Η πλατεία Ολυμπιάδας εξαφανίστηκε ολόκληρη... 

                     Η "ανάπλαση" στην πλατεία Γλυκήδων του κάστρου:

Το λιμανάκι στο πάρκο Κατσάρη...

                                 Το πάρκο στο παλιό Χατζηκώστα

Δυσ-τοπικά ... φαινόμενα

 

@ Δυσκολεύεται να πιστέψει κανείς ότι εν έτει 2026 σε πρωτεύουσα πόλη, ανάμεσα σε δύο μεγάλα ζαχαροπλαστεία στην οδό Δομπόλη θα συναντήσει αυτό το θέαμα, χρόνια τώρα. Και οι λέξεις χάνουν το νόημά τους…  

Δεν βρέθηκε ένας άνθρωπος να ρίξει ένα τσιμέντο, να κάνει μια πλακόστρωση, ο Δήμος να κάνει μια παρέμβαση. Δεκάδες άνθρωποι καθημερινά κάνουν σλάλομ ανάμεσα στα νερά (σκεφτείτε τον χειμώνα τι γίνεται ) για να παρκάρουν το αυτοκίνητο και να κατευθυνθούν προς τα ζαχαροπλαστεία. Πρωτογονισμός στο ανώτατο επίπεδο!

@Πάει κι αυτό το κολωνάκι που μάλλον διαθέτει και αισθητήρα εκεί στην πρόσφατη ανάπλαση της πλατείας Γλυκήδων μετά τα υπόλοιπα κολωνάκια/φωτιστικά που κείτονται στο έδαφος παραπέρα. Και ως πότε άραγε  θα μένουν ξηλωμένα στο έδαφος; Αόρατα είναι για τους δημοτικούς υπαλλήλους ή μήπως  δεν περνάνε καθόλου από κει;

@Ακόμη δεν το τελείωσε το πέτρινο σπίτι του ο άνθρωπος και του το μουτζούρωσαν με σπρέι πάνω στην πέτρα. Η κατάσταση παράγινε αλλά όπως είπαμε όλοι οι νεοβάνδαλοι στην πόλη μας είναι αόρατοι και διαθέτουν ασυλία αφού δεν έχει συλληφθεί ούτε ένας, ποτέ…

@Οταν η αφίσα πάνω στο δέντρο ανήκει σε φιλικά προσκείμενη ιδεολογία προς τη δημοτική αρχή  -και παρά τις εκκλήσεις για προστασία των δέντρων και τις απειλές για πρόστιμα- μια χαρά παραμένει εκεί όπως και όλες οι λινάτσες που χρησιμοποιούν τα δέντρα ως υποστηλώματα ή τους φανοστάτες…

@Δεν υπάρχει πιο ταιριαστό σημείο από αυτό το μακρόστενο και σκιερό  κάτω από τα τείχη για να τοποθετηθούν κάποια παγκάκια. Είναι ατμοσφαιρικό, έχει και θέα. Αλλά πού…  Ένα παγκάκι υπάρχει όλο κι όλο κι αυτό άθλιο και δίπλα στα ουρητήρια, που ως γνωστόν βρίσκονται στις στοές του κάστρου παραδίπλα. Τελικά η απόσταση από τη στάνη στον πολιτισμό είναι αρκούντως μεγάλη...

@Τι να σχολιάσουμε εδώ; Δεν υπάρχει μια βίδα για να βιδωθεί καλύτερα ο κάδος που μάλλον θα καταλήξει σε καμιά λίμνη, όπως και τόσοι άλλοι προηγούμενοι…